Rusland weigert energie-bestand, nu laat Oekraïne ze boeten

Vandaag komt er belangrijk nieuws uit de Russische Federatie.

Rusland heeft het voorstel van Trump voor een staakt-het-vuren op energie-infrastructuur openlijk afgewezen; de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergey Lavrov verklaarde dat hij van mening is dat Zelensky geen staakt-het-vuren verdient. Als reactie hierop heeft Oekraïne vol inzetten gekozen en de belangrijkste Russische oliepompstations en verladingsfaciliteiten vernietigd. Oekraïense drones troffen opslagtanks bij de olieverladingsterminal van de fabriek voor petroleumproducten in Novoshakhtinsk in de regio Rostov.

De faciliteit fungeert als een overslagknooppunt voor brandstofopslag en maritieme export, terwijl het tevens dient als een cruciaal logistiek knooppunt voor de brandstofvoorziening van de Russische troepen in Zuid-Oekraïne. Vervolgens troffen Oekraïense strijdkrachten het oliepompstation van Samara, een belangrijk centrum voor de ontvangst, opslag en mengeling van ruwe olie die via pijpleidingen uit Tatarstan en West-Siberië wordt aangevoerd. De faciliteit bevoorraadt eveneens het Russische leger, wat de reden is dat Oekraïne deze binnen enkele dagen driemaal onder vuur heeft genomen. Na deze aanval staken Oekraïense drones een oliedepot in de oblast Belgorod in brand, waardoor het werd verwoest.

Deze aanvallen volgen nadat Donald Trump een overeenkomst met Rusland bekendmaakte die het land toestaat diesel te leveren aan de Amerikaanse en globale markten, waarbij de VS de gerelateerde sancties tijdelijk opschort. Rusland beloofde onmiddellijk meer dan driehonderdduizend metrieke ton, nog eens vijfhonderdduizend ton in november en kort daarna één miljoen ton. Deze volumes zijn bescheiden in verhouding tot de vraag, aangezien de initiële driehonderdduizend ton gelijkstaat aan minder dan één dag van het Amerikaanse verbruik. Alles bij elkaar is deze hoeveelheid diesel, die in drie afzonderlijke tranche op de markt zou komen, slechts ongeveer nul komma vijf procent van het wereldwijde dagelijkse dieselverbruik, wat betekent dat deze hoeveelheid de wereldwijde dieselprijs op geen enkele wijze zou beïnvloeden. Wat nog belangrijker is: Rusland kan de beloofde hoeveelheden alleen leveren als de beschadigde raffinaderijen de productie hervatten en Oekraïne zijn aanvallen daarop staakt. De Oekraïense aanvallen hebben de raffinagecapaciteit immers met wel vijftig procent verminderd, wat Rusland dwong om diesel te importeren in plaats van te exporteren. Wat deze deal nog kritieker maakt, is dat Rusland tot zeven miljard dollar kan verdienen met de verkoop van diesel om zijn oorlog tegen Oekraïne verder te financieren, terwijl de mondiale prijzen niet zullen dalen omdat de toename van het aanbod daarvoor te gering is.

Hoewel Oekraïne gekant was tegen de deal, hield het zich na de aankondiging van de overeenkomst aanvankelijk in met het bestoken van Russische raffinaderijen. Kyiv was bereid deze aanvallen voort te zetten, maar de overeenkomst tussen Trump en Poetin bood Moskou toegevingen zonder dat Oekraïne er iets voor terugkreeg. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky maakte duidelijk dat Kyiv bereid was in te stemmen met een wederzijdse stop op aanvallen tegen energie-infrastructuur, mits beide zijden afspraken zouden respecteren. Rusland heeft deze regeling nu echter geschonden, wat Oekraïne ertoe heeft aangezet zijn campagne tegen de Russische olie-industrie te hervatten. Het eerste doelwit was de Lukoil-raffinaderij in Oechta, die jaarlijks circa vier komma twee miljoen ton ruwe olie kan verwerken tot benzine en diesel. De fabriek levert ook brandstof en smeermiddelen aan de Russische strijdkrachten, wat het een belangrijk onderdeel maakt van het militaire toeleveringsnetwerk van het land.

Oekraïne trof vervolgens de olieraffinaderij van Omsk, de grootste raffinagefaciliteit van Rusland, die jaarlijks meer dan tweeëntwintig miljoen ton ruwe olie verwerkt — goed voor ruwweg tien procent van de totale raffinagecapaciteit van het land. Tegelijkertijd richtten Oekraïense drones zich op het raffinage- en petrochemische complex Gazprom Neftekhim Salavat. Dit complex kan jaarlijks tot tien miljoen ton koolwaterstoffen verwerken, waarmee het een aanzienlijke producent is van geraffineerde aardolieproducten en petrochemische stoffen.

Over het geheel genomen probeert Rusland een tijdelijke energie-overeenkomst om te zetten in een financiële reddingslijn, maar het vermogen om hieruit winst te behalen is afhankelijk van het operationeel houden van exact die infrastructuur die Oekraïne systematisch visieert. Door pompstations, opslagfaciliteiten en raffinaderijen te treffen, valt Oekraïne niet alleen de Russische olie-inkomsten aan, maar ook het vermogen om brandstof naar het front te verplaatsen en toezeggingen aan internationale kopers na te komen. Dit stelt Moskou voor een dilemma, want als het niet aan de overeenkomst met de VS kan voldoen, loopt Rusland miljarden dollars aan inkomsten mis die het dringend nodig heeft.