Pakt z Mekki dozbraja Arabię Saudyjską, gdy ataki Huti grożą wciągnięciem jej do konfliktu

Atak sił Huti na port lotniczy w Rijadzie z jedenastego października dwa tysiące dwudziestego szóstego roku znacząco podniósł ryzyko wybuchu szerszej konfrontacji regionalnej. Państwa sygnatariusze Paktu z Mekki potępiły to uderzenie i przystąpiły do udzielania Arabii Saudyjskiej wsparcia militarnego, w tym transferów uzbrojenia ukierunkowanych na wzmocnienie jej potencjału obronnego. Reakcja ta może doprowadzić do rozszerzenia zasięgu konfliktu poprzez wciągnięcie kolejnych podmiotów w saudyjskie działania mające na celu neutralizację zagrożenia ze strony ugrupowania Huti. Powtarzające się ataki mogą stać się testem determinacji członków sojuszu w zakresie gotowości do udzielania pomocy Arabii Saudyjskiej. Kraje, które w początkowej fazie dostarczają jedynie uzbrojenie lub sprzęt obronny, mogą zostać zmuszone do bardziej bezpośredniego zaangażowania operacyjnego, jeśli Rijad stanie w obliczu kolejnych uderzeń lub wystąpi z wnioskiem o rozszerzenie wsparcia. Z perspektywy Huti rodzi to strategiczne ryzyko, że każde kolejne uderzenie skutkować będzie napływem dodatkowej pomocy zewnętrznej dla Królestwa.

‍

Pakt z Mekki jest porozumieniem obronnym mającym na celu skonsolidowanie bezpieczeństwa Arabii Saudyjskiej poprzez multilateralną współpracę wojskową z państwami partnerskimi. Wśród jego sygnatariuszy znajdują się Turcja oraz Pakistan, które zobowiązały się do udzielenia wsparcia Rijadowi. Układ ten tworzy ramy prawno-instytucjonalne dla pomocy militarnej w przypadku agresji zbrojnej na Arabię Saudyjską, obejmując potencjalnie dostawy broni, sprzętu wojskowego oraz wsparcie o charakterze defensywnym. Porozumienie może zmienić dotychczasowy charakter konfliktu w Jemenie, w którym działania zbrojne toczyły się głównie pomiędzy Huti, Arabią Saudyjską a ich lokalnymi sojusznikami na jemeńskim teatrze działań. Zapewniłoby to Rijadowi szerszy wachlarz instrumentów obrony własnego terytorium, uzależniając jednocześnie wiarygodność sojuszu od faktycznej realizacji deklarowanych zobowiązań przez jego członków. Wsparcie tego rodzaju nie oznaczałoby automatycznie bezpośredniego udziału ich sił zbrojnych w starciach z oddziałami Huti. Kluczowe pytanie analityczne dotyczy tego, czy pomoc o tak ograniczonym zakresie okazałaby się wystarczająca w przypadku kolejnego ataku o dużej skali.

Rola Turcji w konflikcie jemeńskim może ulec rozszerzeniu na skutek zacieśniania współpracy wojskowej z Arabią Saudyjską. Sprzęt wojskowy produkcji tureckiej jest już wykorzystywany przez saudyjskie siły zbrojne, co tworzy istniejące powiązanie operacyjne między Ankarą a wysiłkami obronnymi Królestwa. Ósmego października dwa tysiące dwudziestego szóstego roku Huti mieli według doniesień zestrzelić saudyjski bezzałogowy statek powietrzny wyprodukowany przez turecki koncern zbrojeniowy, co uwypukla fakt, iż uzbrojenie pochodzące z Turcji staje się integralnym elementem tego konfliktu. Pakt z Mekki może pogłębić to zaangażowanie, stwarzając impuls do przekazania przez Ankarę dodatkowego uzbrojenia bądź wsparcia w rozbudowie saudyjskiej obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej.

Pomoc ta mogłaby podnieść zdolności Arabii Saudyjskiej w zakresie przechwytywania nadlatujących dronów i pocisków rakietowych, lecz zarazem ściślej powiązałaby Turcję z saudyjską odpowiedzią militarną. Zmiana ta nie wymagałaby jednak bezpośrednich uderzeń tureckich na pozycje sił Huti. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie strategiczne, gdyż Ankara mogłaby zaangażować się w sposób pośredni – poprzez transfer technologii i wsparcie defensywne – zachowując jednocześnie dystans wobec bezpośrednich działań na linii frontu.

Z kolei Pakistan stoi przed dylematem znacznie bardziej złożonym niż Turcja, musi bowiem zrównoważyć swoje zobowiązania sojusznicze wobec Arabii Saudyjskiej z relacjami z Iranem. W ramach Paktu z Mekki Islamabad zobowiązał się do wsparcia Rijadu, co potencjalnie zbliża go do bezpośredniego uwikłania w konflikt z Huti. Iran pozostaje jednak kluczowym sąsiadem regionalnym Pakistanu oraz głównym protektorem ruchu Huti. Władze w Islamabadzie mają zatem fundamentalne powody, by unikać posunięć mogących poważnie naruszyć stosunki z Teheranem.

Ów balans geopolityczny komplikują dodatkowo doniesienia, zgodnie z którymi Pakistan miał zezwolić irańskim samolotom wojskowym na schronienie się na swoim terytorium podczas amerykańskich ataków. W razie eskalacji konfliktu jemeńskiego Islamabad może dążyć do udzielenia Arabii Saudyjskiej wsparcia defensywnego z wykluczeniem kroków godzących bezpośrednio w interesy Teheranu. Taka postawa może ograniczyć skalę zaangażowania Pakistanu i zaważyć na operacyjnej efektywności Paktu z Mekki w warunkach ewentualnego rozszerzenia wojny w wymiarze regionalnym.

Podsumowując, Pakt z Mekki może wywołać dwa przeciwstawne skutki dla przebiegu konfliktu w Jemenie. Z jednej strony, wysyłając jednoznaczny sygnał, że atak na Arabię Saudyjską wywoła skoordynowaną odpowiedź ze strony wielu państw, może zadziałać odstraszająco i powstrzymać Huti przed kolejnymi uderzeniami. Z drugiej strony, w przypadku fiaska mechanizmu odstraszania, te same zobowiązania sojusznicze mogą wymusić na członkach paktu zwiększenie ich bezpośredniego udziału w działaniach zbrojnych. Ostateczny wpływ porozumienia będzie zatem zależał od tego, czy kolektywne gwarancje bezpieczeństwa zapobiegną dalszym atakom, czy też doprowadzą do wciągnięcia kolejnych państw w orbitę konfliktu.