Russische defensie verbetert, maar herstel van controle over wateren faalt nog!

Vandaag zijn er belangwekkende ontwikkelingen te melden vanuit de Zwarte Zee.

Rusland tracht momenteel de Oekraïense maritieme dronecampagne te stoppen, die de Zwarte Zeevloot reeds heeft gedwongen de Krim te verlaten. Hoewel Russische drones nu vaker Oekraïense oppervlaktedrones onderscheppen, is de kernvraag of dit een daadwerkelijk herstel betreft, dan wel louter tijdswinst voor een vloot die nog steeds niet kan terugkeren naar de wateren die zij heeft verloren.

De Oekraïense aanvallen met maritieme drones hebben de oorlogsvoering in de Zwarte Zee fundamenteel gewijzigd, omdat zij Kyiv een kostenefficiënte methode boden om de meest waardevolle Russische marine-assets te bedreigen. Door een eigen vloot van halfonderwaterdrones in te zetten tegen oorlogsschepen, patrouillevaartuigen en haveninfrastructuur, dwong Oekraïne Rusland tot een defensieve houding tegen aanvallen die met zeer weinig waarschuwingstijd kunnen optreden.

Zeedrones zijn moeilijk te stoppen vanwege hun lage silhouet boven het wateroppervlak en hun relatief lage snelheid, wat detectie bemoeilijkt. De aangerichte schade was aanzienlijk, aangezien deze herhaalde aanvallen niet alleen materieel vernietigden, maar ook het Russische besef ondermijnden dat de Krim een veilig operatiegebied was.

Dit veroorzaakte een van de belangrijkste strategische effecten van de oorlog: de Russische Zwarte Zeevloot trok zich terug uit haar vooruitgeschoven posities in de door Rusland gecontroleerde Krim en verplaatste zich oostwaarts naar Novorossiejsk. Deze verplaatsing maakte de restanten van de vloot moeilijker raakbaar, maar beperkte ook de vrijheid om operaties nabij de Oekraïense kust vorm te geven. Zelfs zonder de vloot volledig te vernietigen, slaagde Oekraïne erin deze te verdrijven uit het deel van de zee dat voor beide partijen het meest relevant was.

Het aanvankelijke momentum is echter vertraagd, nu Rusland enkele van de hiaten heeft gedicht die eerdere Oekraïense drone-aanvallen zo gevaarlijk maakten. De voornaamste reden is dat Rusland een beter gecoördineerde respons rondom luchtdrones lijkt te hebben opgebouwd. Verkenningsdrones zoals de ZALA worden nu ingezet om Oekraïense oppervlaktedrones op grotere afstand te detecteren, waardoor de Russische strijdkrachten meer reactietijd hebben. Zodra ze zijn gespot, kan Lancet-loitering-munitie worden ingezet om ze te vernietigen.

In de praktijk heeft Rusland een aanvalsketen (kill chain) gecreëerd die detectie en onderschepping in één proces verbindt. Hierbij wordt gebruikgemaakt van reeds aanwezige systemen die voorheen niet effectief werden gecombineerd, zonder dat er sprake is van een technologische doorbraak. Als gevolg hiervan moet Oekraïne nu door een meer georganiseerd defensief systeem breken voordat haar drones doelen met een hoge waarde kunnen bereiken.

Toch mag de huidige fase van de oorlog niet worden verward met een volledig Russisch herstel. Tactisch gezien presteert Rusland inderdaad beter door een efficiëntere methode te hanteren voor het onderscheppen van Oekraïense zeedrones. De Oekraïense maritieme dronestrategie blijft echter de gevechtsruimte definiëren, aangezien de Russische Zwarte Zeevloot gebonden blijft en blootgesteld is aan nieuwe aanvallen, zelfs in Novorossiejsk, terwijl zij nog steeds niet in staat is om nabij de Krim en de westelijke Zwarte Zee te opereren met het eerdere zelfvertrouwen.

Al met al helpen de nieuwe Russische tegenmaatregelen bij het indammen van het onmiddellijke gevaar, maar zij hebben de controle over de Zwarte Zee of de eerdere presentie niet hersteld. De vloot is nu wellicht moeilijker te raken, maar opereert nog steeds vanuit een voorzichtige positie, omdat Oekraïne reeds heeft bewezen dat zelfs de oostelijke delen van de zee geen veilige schuilplaats bieden. Dit betekent dat de Russische tactische defensie tijd koopt voor het Russische commando, zonder het eerdere strategische verlies ongedaan te kunnen maken. Zolang de Zwarte Zeevloot vastzit in Novorossiejsk en gereduceerd is tot een statisch doelwit in plaats van terug te keren naar de Krim, hangt de Russische positie aan een zijden draad.