De beelden: 101 Russische schepen staan in brand midden op zee

In deze video analyseren we hoe Oekraïne in drie dagen tijd eenentwintig Russische schepen heeft vernietigd.

In deze context ging Rusland ervan uit dat het zijn schaduwvloot onopgemerkt kon inzetten om de Krim te bevoorraden, waarbij de schepen ruim binnen het Oekraïense aanvalsbereik werden gepositioneerd en de beveiliging beperkt bleef tot enkele machinegeweeropstellingen. Dit vormde echter geen belemmering voor Oekraïne om een verwoestende aanvalsoperatie op het Russische navigatieverkeer te ontketenen, waardoor de Zee van Azov in minder dan tweeënzeventig uur veranderde in een kerkhof van tientallen brandende wrakken.

In totaal heeft Oekraïne in slechts drie dagen tijd eenentwintig schepen in de Zee van Azov uitgeschakeld, waaronder negentien tankers van de schaduwvloot die waren toegewezen aan het transport van strategische brandstofvoorraden naar de Krim. Oekraïense verkenningsdrones voerden eerst een vlucht uit om de doelen te verifiëren, waarna ze keerden om de vaartuigen te bestoken zodra de identificatie was voltooid. Oekraïense dronepiloten richtten hun onbemande systemen specifiek op de scheepsbrug om de navigatie- en communicatiesystemen onklaar te maken, wat opvolgende precisie-aanvallen vergemakkelijkte en de bemanning dwong tot onmiddellijke evacuatie. Als gevolg van deze inslagen liepen de brandstoftankers zware structurele schade op en werden ze in brandende toestand op open zee waargenomen. Oekraïne nam tevens een veerboot en un vrachtschip onder vuur die logistieke goederen naar de Krim vervoerden, waarmee werd aangetoond dat de Zee van Azov geen veilige achterhoederoute vormt, wat de Russische beslissing om daar zoveel waardevolle maritieme activa te concentrarsi aanvechtbaar maakt.

Deze hoge dichtheid van vaartuigen in de Zee van Azov laat zich verklaren door het feit dat Oekraïne de Russische capaciteit om de Krim over land te bevoorraden al aanzienlijk heeft ingeperkt door gerichte aanvallen op bruggen en spoorwegverbindingen. Gedreven door een acute behoefte aan brandstof heeft Moskou de tankers van zijn schaduwvloot ingezet voor de logistieke keten naar de Krim. Deze tankers zijn daardoor onttrokken aan de reguliere commerciële export, wat het Kremlin cruciale exportinkomsten ontzegt en de operationeel beschikbare tankervloot verder reduceert. Deze verschuiving in prioriteiten heeft de Russische logistieke kwetsbaarheid echter louter verplaatst van het landdomein naar het maritieme domein, waardoor de in de Zee van Azov geconcentreerde tankers voorspelbaar binnen het bereik van Oekraïense langeafstandsdrones kwamen te liggen.

Rusland concentreerde zijn kostbare tankers op onvoorzichtige wijze in de Zee van Azov zonder geïntegreerde luchtverdediging, binnen het operationele bereik van FPV-drones. Dit stelt Oekraïne in staat om langeafstands-kamikazedrones in te zetten tegen tankers en transportschepen, zowel tijdens havenverblijven als tijdens de vaart, waarbij gebruik wordt gemaakt van hun lage snelheid en aanzienlijke omvang. Aangezien de Russische luchtverdedigingssystemen op de kust ineffectief bleken om de Zee van Azov af te dekken, moest het Russische commando noodoplossingen aan boord introduceren. Kenmerkend is dat een deel van de tankers tijdens de route naar de Krim werd uitgerust met een peloton machinegeweerschutters. Hun taak was om de vaartuigen met handvuurwapens te beschermen tegen Oekraïense drones die snelheden tot tweehonderd kilometer per uur kunnen bereiken, wat handmatige interceptie uiterst complex maakt.

Deze geïmproviseerde defensie faalde echter in het exacte operationele scenario waarvoor zij was ontworpen, aangezien beide tankers werden getroffen door FPV-drones. De aanval vond 's nachts plaats, wat de reactietijd van de manschappen en het zicht op de naderende dreiging drastisch beperkte, waardoor het concept van het handmatig neerschieten van drones vanaf een varend schip een wanhopige indruk maakte. Dit werd bevestigd door de door de Oekraïners vrijgegeven dronebeelden, waarop te zien is dat de militairen in de verkeerde richting kijken op het moment dat de drone de achtersteven van het schip direct achter hen treft. Deze machinegeweerpelotons vormden geen volwaardig defensief doctrine, maar waren een indicatie dat Rusland over geen betere beschermingsmiddelen meer beschikte, reden waarom zelfs Russische militaire analisten de inzet als verspillend bestempelden.

Het sturen van trage en onbeschermde activa binnen het Oekraïense dronebereik leidde tot grote verontwaardiging onder Russische militaire analisten vanwege het gebrek aan protectie. Zij stelden dat de inzet van deze tankers catastrofaal is omdat ze weerloos zijn, zelfs met speciaal toegewezen machinegeweerschutters die het probleem van snelle nachtelijke drone-aanvallen niet kunnen ondervangen. Er werd benadrukt dat zelfs de Zwarte Zeevloot strategisch moest worden teruggetrokken; als militaire eenheden al niet konden overleven, hadden civiele tankers met handvuurwapens en zonder maritiem escort geen reële kans van slagen. Rusland is bovendien niet in staat deze tankers te vervangen, aangezien de nationale scheepsbouwsector niet over de capaciteit beschikt om dergelijke grote tankers te construeren. Hierdoor verliest Moskou de vaartuigen die het momenteel hard nodig heeft voor de Krim, terwijl de landroutes onder constante druk blijven staan.

Al met al toont de vernietiging van eenentwintig schepen in slechts drie dagen aan dat Oekraïne meer Russische tankers heeft uitgeschakeld dan de westerse partners in zes maanden tijd in beslag hebben genomen. De Russische afhankelijkheid van machinegeweerteams aan boord van civiele vaartuigen onderstreept dat Moskou met noodmaatregelen compenseert vanwege het ontbreken van een gelaagde maritieme defensie in de Zee van Azov. Tenzij Rusland een effectieve methode ontwikkelt om de Zee van Azov te beveiligen, zal de Krim minder brandstof ontvangen en zal Rusland in een hoog tempo vaartuigen verliezen zonder perspectief op een snelle vervanging.