Noord-Rusland wil terug naar Finland... GEWAPENDE separatisten staan op

Vandaag komt het belangrijkste nieuws uit de Russische Federatie.

In deze context ziet Rusland zich geconfronteerd met een nieuwe separatistische uitdaging van binnenuit, daar gewapende Karelische activisten hun voornemen hebben uitgesproken om tegen Moskou te strijden en onafhankelijkheid na te streven voor Karelië, de noordelijke regio die grenst aan Finland. Onder de naam Noordelijke Broederschap zijn gemaskerde, gewapende mannen verschenen in videobeelden waarin zij voorbereidingen aankondigen voor partisanenverzet tegen de Russische autoriteiten. De organisatie claimt de belangen te behartigen van bevolkingsgroepen van Finse oorsprong en ronselt supporters voor informatiecampagnes, ondergrondse activiteiten en gewapende operaties.

Hoewel de omvang van het ledental en de daadwerkelijke capaciteiten van de organisatie binnen Rusland onbevestigd blijven, legt haar opkomst een kwetsbaarheid bloot voor de Russische regering, op een moment dat etnische minderheden het gezag van Moskou gedurende de oorlog tegen Oekraïne steeds meer ter discussie stellen.

Een voorname drijfveer ligt in het Russische militaire wervingsbeleid, aangezien de dienstplicht voor kleinere etnische gemeenschappen een bedreiging vormt die verder reikt dan het verlies van individuele levens. Elk jongeman die in Oekraïne sneuvelt, betekent een nieuw demografisch verlies voor populaties die toch al worstelen met assimilatiedruk en afnemende bevolkingsaantallen. Separatistische activisten koesteren een diepe wrok tegen de militaire eisen van Moskou en eisen onafhankelijkheid als bescherming tegen het opgeofferd worden in Ruslands oorlog.

De historische banden van Karelië met Finland verlenen deze beweging een bijzondere lading, daar het een historisch verdeelde regio betreft die gebieden omvat die tot zowel Finland als Rusland hebben behord. Tijdens de Sovjet-invasie van Finland in de vorige eeuw trachtte Moskou Fins grondgebied te annexeren, wat leidde tot de Winteroorlog. Finland stond het daaropvolgende jaar onder de vredesovereenkomst aanzienlijke delen van westelijk Karelië af, en hoewel Finse troepen deze gebieden tijdens de Tweede Wereldoorlog tijdelijk heroverden, werden ze aan het einde van de strijd definitief afgestaan. Ongeveer vierhonderdduizend Finse inwoners werden gedwongen geëvacueerd uit de afgestane gebieden, wat de demografische opbouw van de regio permanent heeft veranderd.

De inheemse Kareliërs in de regio zijn taalkundig en cultureel nauw verwant aan de Finnen en vormen een Finstalige etnische groep. Volgens de Russische volkstelling van tweeduizend eenentwintig woonden er nog ongeveer zesentwintigduizend etnische Kareliërs en viereduizend driehonderd etnische Finnen in de republiek. Sommige activisten pleiten voor onafhankelijkheid of nauwere betrekkingen met Finland, hoewel Finland zelf geen territoriale aanspraken maakt op Rusland. Separatistische organisaties zijn periodiek opgedoken, met name na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, waarvan de Karelische Nationale Beweging een voorbeeld was; deze organisatie kwam op voor grotere zelfbeschikking voordat de Russische autoriteiten haar in tweeduizend vierentwintig verboden. Verschillende activisten hebben hun strijd vervolgens rechtstreeks gekoppeld aan het Oekraïense verzet, waarbij Karelische vrijwilligers een bataljon hebben opgericht dat is vernoemd naar Vasily Levonen, de leider van een historische opstand tegen Sovjet-Rusland. De gevechtsgroep Nord, gelieerd aan de Oekraïense militaire inlichtingendienst, heeft eveneens Finstalige vrijwilligers aangetrokken die zich verzetten tegen het bewind van Moskou.

Opvallend is dat Denys Prokopenko, commandant van het Eerste Azov-korps van Oekraïne, Karelische roots heeft en de geschiedenis van het verzet van zijn familie tegen de Sovjet-expansie heeft verbonden met zijn eigen strijd tegen Rusland. Voor deze activisten biedt de oorlog in Oekraïne een kans om de Russische staat te verzwakken. Hun calculatie is dat aanhoudende verliezen op het gevechtsveld, economische druk en politieke instabiliteit uiteindelijk het gezag van Moskou over zijn perifere republieken zullen ondergraven.

Over het geheel genomen blijft de daadwerkelijke gevechtskracht van de Noordelijke Broederschap onbekend, maar zelfs kleine ondergrondse bewegingen kunnen de autoriteiten dwingen om inlichtingen-, politie- en veiligheidscapaciteiten in te zetten ter bestrijding van interne dreigingen. Mogelijke sabotagecampagnes kunnen voor aanvullende druk zorgen, en voor Poetin schuilt het grotere gevaar in het cumulatieve effect hiervan. De voortlepende oorlog dreigt de wrok te verdiepen onder etnische minderheden die van mening zijn dat Moskou onevenredige offers van hen eist, terwijl hun culturele en politieke autonomie wordt ingeperkt. Indien soortgelijke bewegingen in meerdere regio's aan terrein winnen, zal Moskou te maken krijgen met toenemende interne veiligheidsuitdagingen, precies op het moment dat zijn militaire middelen gebonden blijven in Oekraïne. De verklaring van de Noordelijke Broederschap vormt derhalve een nieuw signaal dat Ruslands Oorlog in het buitenland nieuwe politieke kwetsbaarheden in eigen land kan genereren.