Het net sluit zich rond Poetin... Oligarchen keuren de oorlog niet langer goed

Vandaag komt het belangrijkste nieuws van het Kremlin zelf.

Hier keren de politieke rivalen van Poetin aan beide zijden van het spectrum zich tegen hem en tegen zijn oorlog in Oekraïne. Poetin's imperium stort aan alle kanten over hem heen in, doordat het de oligarchen hun vermogen kost en de linkerzijde hun sociale zekerheid.

Onlangs sprak de leider van de Russische communistische partij zich openlijk uit tegen de oorlog in Oekraïne en stelde dat Rusland uiteindelijk een nederlaag tegemoet gaat als de huidige politieke koers ongewijzigd blijft en de grootschalige invasie van Oekraïne voortduurt. Tijdens een persconferentie verklaarde hij dat als de koers niet verandert en deze uitputtingsoorlog doorgaat, iedereen zal verliezen. Zijn redenering is helder: sinds het uitbreken van de oorlog is het aantal Russische miljardairs met vijftig procent toegenomen, met een gezamenlijk vermogen van zevenhonderd miljard dollar, terwijl de binnenlandse voedselprijzen zwaar te lijden hebben gehad. Zelfs de officiële Kremlin-statistieken tonen aan dat de prijzen voor basisgroenten tot veertig procent zijn gestegen. Hij bekritiseerde zelfs openlijk de corruptie bij de recente Doema-verkiezingen en stelde dat het stemproces op grote schaal onregelmatigheden vertoonde, inclusief het regelrecht verwijderen van waarnemers in meerdere regio's.

Terugkerend naar de oorlog sprak hij zich er scherp tegen uit dat de helft van de Russische staatsbegroting verloren gaat in de invasie, en dat Poetins agressie elke tweede roebel verbrandt terwijl de Russische bevolking zelf de kosten draagt en wordt verwaarloosd. Terwijl Poetins oorlog Rusland gemiddeld zeshonderdtachtig miljoen dollar per dag kost, bezuinigt de staat zwaar op de gezondheidszorg, het onderwijs en de sociale voorzieningen. Hoewel deze drie pijlers van sociale zekerheid al jaren voor het uitbreken van de oorlog achteruitgingen, heeft het wegleiden van fondsen hun instorting versneld. Om een voorbeeld te noemen: Rusland is sinds het jaar tweeduizend de helft van zijn scholen kwijtgeraakt. De communistische leider sloot zijn uitspraken af met de mededeling dat naarmate de oorlog voortduurt, de rijkenrijker worden en de armen armer.

Aan de andere kant van het spectrum lijken echter ook de Russische oligarchen en ondernemers geen voorstander van het voortzetten van de strijd, aangezien zij steeds duidelijker de weerslag zien van de mislukkende oorlog in Oekraïne. Terwijl Russische oligarchen gedwongen worden hun eigen luchtverdediging te regelen ter bescherming tegen Oekraïense aanvallen, legt het Kremlin beslag op een massale hoeveelheid van hun activa om Poetins oorlogsinspanningen te financieren. Sinds de start van de oorlog hebben de Russische autoriteiten tot wel negentig miljard dollar aan activa van oligarchen in beslag genomen op grond van corruptie en nationale veiligheid. Deze worden vervolgens direct verkocht of herbestemd om de oorlogsmachine te voeden die snel zonder brandstof komt te zitten. Vele van deze oligarchen bekennen nu openlijk dat zij hun geld wegpompen naar buitenlandse rekeningen en ontwikkelingsfondsen buiten de Russische grenzen, om het kapitaal buiten het bereik van het Kremlin te houden.

Naast de sancties en de Oekraïense aanvallen zorgt het gebrek aan nieuwe investeringen in de Russische economie zelf voor stagnatie, waarbij de economische groei slechts een fractie bedraagt vergeleken met de rest van de wereld. Officiële staatsstatistieken geven aan dat de Russische economie groeit met een tempo van slechts één procent, vergeleken met het wereldwijde gemiddelde van drie tot vier procent. Het is van belang op te merken dat het merendeel van deze groei voortvloeit uit overheidsinvesteringen in de oorlogsinspanningen, via de wapenproductie en hoge aanmeldingsbonussen; deze groei blijft echter uitsluitend beperkt tot de economische sectoren van de militaire industrie of kleine lokale ondernemingen.

Over het geheel genomen keren Poetins politieke rivalen aan beide zijden van het spectrum zich tegen hem en zijn oorlog. Hij heeft van beiden zijn vijand gemaakt door te snijden in de sociale zekerheid en staatsprogramma's, terwijl hij economische activa opeist van zijn rijkste elite. Poetin probeert wanhopig te balanceren tussen deze twee krachten en doet er alles aan om te voorkomen dat een van beide zijden volledig tegen hem in opstand komt. Door de repressie van beide groepen is hij vooralsnog in staat aan de macht te blijven, maar naarmate de kritiek van zowel de oligarchen als de Russische samenleving op hem en de oorlog toeneemt, nadert hij een omslagpunt. Het is essentieel om te begrijpen dat de aaneenstorting van Poetins regime plotseling zal plaatsvinden, na een lange reeks dreigende waarschuwingssignalen die we nu waarnemen, waarbij het Kremlin de schijn ophoudt dat alles onder controle is, totdat het heel snel niet meer zo is.