Rusland bereidt zich voor op de derde Tsjetsjeense oorlog nu de gezondheid van Ramzan Kadyrov achteruitgaat

Vandaag komt er belangrijk nieuws uit de Russische Federatie.

Hier balanceert Rusland op een koord om het turbulente Tsjetsjenië en deze traditioneel opstandige regio stabiel en onder controle te houden. Nu de gezondheid van de leider van deze kleine republiek sterk is verslechterd, is er een machtsstrijd uitgebroken die een nieuw conflict kan aankondigen, aangezien er reëel gevaar bestaat dat Moskou de controle verliest.

De al lang rondzingende geruchten over de verslechterende gezondheid van Ramzan Kadyrov zijn opnieuw opgedoken te midden van berichten over een hernieuwde ziekenhuisopname en ernstig nierfalen. Eind december 2025 miste hij belangrijke evenementen en had hij intensieve behandeling in Moskou nodig, met beweringen dat hij inmiddels in Tsjetsjenië dialyse ondergaat.

Kadyrov wordt gezien als de enige autoriteit die Tsjetsjenië in het gareel houdt, aangezien hij persoonlijk de veiligheidsdiensten controleert, rivaliserende clans onderdrukt, loyaliteit aan Moskou afdwingt en een terugkeer naar separatisme en opstand voorkomt. Deze stabiliteit is persoonlijk en repressief van aard, en als zijn capaciteiten afnemen, kan lang onderdrukte concurrentie opnieuw opduiken, met het risico op fragmentatie en een gedwongen ingrijpen van het Kremlin om de controle te behouden.

De mogelijke opvolgers van Ramzan Kadyrov komen uit zijn familie, de veiligheidselite en door Moskou gesteunde bestuurders. Magomed Daudov, voorzitter van het Tsjetsjeense parlement en premier, beheert het interne politieke apparaat en de repressie en belichaamt continuïteit en institutionele controle die voor het Kremlin aantrekkelijk zijn, waardoor hij wordt gezien als iemand die stabiliteit kan handhaven. Apti Alaudinov, commandant van de Achmat-specialeenheden, leidt Tsjetsjeense troepen in Oekraïne en draagt directe verantwoordelijkheid op het slagveld, wat hem populair maakt bij militaristische kringen en zijn zichtbare loyaliteit aan Moskou onderstreept. Achmat Kadyrov, Ramzans twintigjarige oudste zoon, is waarnemend vicepremier en minister van Sport en geldt in Moskou als een dynastische optie om de greep van de Kadyrov-clan te behouden zonder onmiddellijke ontwrichting. Als de meest populaire optie, Kadyrovs zoon, wordt gekozen, kan dat helpen het machtsevenwicht te bewaren. Veel mensen in Tsjetsjenië vrezen dat een wisseling van heersende clan hun financiële situatie zou veranderen, en elites hebben geprofiteerd van Kadyrovs bewind, wat hen persoonlijk loyaler maakt aan hem dan aan Poetin of Moskou. Ondanks rivaliteit tussen de kandidaten zal uiteindelijk in Moskou worden beslist wie Ramzan Kadyrovs machtspositie erft.

Het precedent is duidelijk, aangezien Ramzan Kadyrovs vader, Achmat Kadyrov, aanvankelijk tegen Rusland vocht, daarna van kant wisselde en later werd vermoord, naar verluidt met stilzwijgende instemming van Moskou. Ramzan accepteerde vervolgens de deal die hem werd aangeboden: macht en middelen in ruil voor absolute loyaliteit. Legitimiteit in Tsjetsjenië is dus geconstrueerd en niet erfelijk, en berust op goedkeuring door het Kremlin. De Russische staat geeft prioriteit aan gehoorzaamheid boven populariteit of afstamming, en wie ook wordt gekozen, zal door de Russische staatsmedia worden gepresenteerd als de rechtmatige opvolger.

Toch kan er een botsing ontstaan als Tsjetsjeense elites of populaire krachten een lokaal geliefde opvolger naar voren schuiven die door Moskou wordt afgewezen, wat een gezagsbreuk zou veroorzaken. Omgekeerd kan een door het Kremlin opgelegde leider weerstand ondervinden van netwerken die ondanks jarenlange repressie nog steeds pro-Kadyrov- of anti-Russische gevoelens koesteren. Beide scenario’s brengen het risico met zich mee dat de macht fragmenteert, clanrivaliteiten herleven en directe inmenging van het Kremlin noodzakelijk wordt. Zulke uitkomsten zouden de kwetsbaarheid van de stabiliteit blootleggen zodra Kadyrovs persoonlijke controle wegvalt en de kans op een hernieuwd conflict vergroten.

Een betwiste opvolging kan snel escaleren tot moordaanslagen, zuiveringen binnen de elite en protesten die met geweld worden onderdrukt. In een radicaler scenario zouden gewapende facties hun eigen aanhang kunnen mobiliseren, waardoor een politiek conflict verandert in open geweld en het spookbeeld van een derde Tsjetsjeense oorlog opdoemt. Kadyrov-loyale of rivaliserende groepen zouden geharde strijders uit Oekraïne kunnen terughalen om elke beslissing aan te vechten, wat doet denken aan de dynamiek van Wagners mislukte opstand. Gerichte liquidaties, harde repressie en een mogelijke heropleving van opstandigheid zouden de republiek destabiliseren en Moskou’s vermogen om overslaande onrust in te dammen onder druk zetten, zeker nu de oorlog in Oekraïne binnenkort zijn vierde jaar ingaat.

Al met al brengt een machtsstrijd in Tsjetsjenië, ongeacht of deze uitmondt in een derde Tsjetsjeense oorlog, enorme risico’s met zich mee. De stabiliteit van de regio rust op een gepersonaliseerd en repressief systeem dat geen duurzame instituties kent. Elke overgang zal Moskou’s vermogen testen om clans, veiligheidsdiensten en patronage in evenwicht te houden zonder geweld uit te lokken.

Op een moment dat Rusland militair, economisch en politiek al overbelast is, dreigt opvolgingschaos in Tsjetsjenië aandacht en middelen af te leiden. Zelfs een gecontroleerde overgang zal voortdurende toezicht vereisen, terwijl een slecht gemanagede overgang een nieuw intern conflict kan ontketenen op het slechtst denkbare moment voor het Kremlin.