STAART TUSSEN DE BENEN! Rusland trekt Pacific-vloot met spoed terug naar de kust

Vandaag komt het belangrijkste operationele nieuws uit het Russische Verre Oosten.

Rusland treft momenteel voorbereidingen voor de mogelijkheid van een vijandelijke precisie-aanval in het Pacifische bekken. Schepen van de Pacifische Vloot worden met spoed teruggetrokken naar zwaar beschermde thuisdashavens, terwijl de defensieve voorzieningen rond de meest waardevolle kernonderzeeboten in hoog tempo worden uitgebreid. Recente satellietbeelden tonen de installatie van omvangrijke anti-drone-netten boven meer dan zes onderzeeboten op de strategische marinebasis Rybatsji op het schiereiland Kamtsjatka, gelegen op meer dan zevenduizend kilometer van het Oekraïense strijdtoneel.

Nog maar enkele maanden geleden waren slechts twee onderzeeboten van dergelijke beschermingsconstructies voorzien, wat de snelheid onderstreept waarmee de Russische legerleiding de perimeter van de basis versterkt. Rybatsji fungeert als thuisbasis voor het merendeel van de Russische nucleaire ballistic-missile onderzeeboten (SSBN's) van de Borei- en Borei-A-klasse, waarmee cruciale pijlers van de strategische maritieme afschrikkingsmacht direct onder deze nieuwe beschermingsnetten zijn geplaatst. De onderzeeboten van de Borei-klasse en de gemoderniseerde Borei-A-variant voeren intercontinentale nucleaire ballistische missielen mee en vormen de maritieme component van de Russische nucleaire triade. Dit stelt Moskou in staat tot een vergeldingsaanval, zelfs wanneer grondgebaseerde raketinstallaties en de strategische luchtmachtcomponist zouden worden uitgeschakeld. De defensieve maatregelen beperken zich niet tot de bovengrondse netconstructies; rond de kades zijn tevens fysieke barrières geplaatst om mogelijke aanvallen met onbemande maritieme oppervlaktevaartuigen (USV's) te bemoeilijken wanneer de onderzeeboten in de haven liggen.

Deze voorzorgsmaatregelen worden door Rusland genomen uit vrees dat een Oekraïense lange-afstandsoperatie uiteindelijk ook het Pacifische operatiegebied kan bereiken, waardoor de oostelijke vloot onder toenemende operationele druk komt te staan. Russische militaire analisten slaan alarm over de intensivering van Westerse verkennings- en surveillance-activiteiten in het Verre Oosten, met name rond Kamtsjatka, waar de onderzeebootbasis Rybatsji flankeert aan de faciliteiten van Petropavlovsk-Kamtsjatski en het rakettestterrein Kura. Diezelfde Russische bronnen wijzen op systematische verkenningen van infrastructuur van de Pacifische Vloot nabij Vladivostok en installaties van het Ministerie van Defensie rond Chabarovsk, waarbij eveneens de inzet van Amerikaanse RC-135 verkenningsvliegtuigen in de nabijheid van Kamtsjatka wordt uitgelicht.

Russische waarnemers analyseren dit patroon met grote zorgvuldigheid, aangezien eerdere piekactiviteiten van Westerse verkenningsdiensten rond de Krim direct voorafgingen aan grootschalige Oekraïense aanvalsgolven. Operatie 'Spiderweb' gaf het commando in Moskou vervolgens gegronde redenen om deze dreiging uiterst serieus te nemen: Oekraïense onbemande systemen wisten daarbij kernwapendragende strategische bommenwerpers diep op Russisch grondgebied te treffen, waarbij in één enkele operatie 34 procent van de op de doelbasissen gestationeerde strategische kruisraketdragers werd uitgeschakeld. Waar 'Spiderweb' de luchtcomponent van de Russische strategische kernmachten trof, toont de defensieve opbouw op Kamtsjatka aan dat Moskou zich nu voorbereidt op het scenario dat een soortgelijke asymmetrische operatie gericht kan worden tegen de maritieme onderzeebootcomponent. Een succesvolle precisie-aanval op meerdere van deze onderzeeboten zou het vermogen van Rusland om vanaf het Pacifische theater nucleaire strikes uit te voeren ernstig aantasten, terwijl het Moskou dwingt tot een ingrijpende herziening van de beschermings- en inzetdoctrine voor de strategische vloot in deze regio.

Deze dreigingsperceptie creëert een breder strategisch dilemma, aangezien de Pacifische Vloot een van Moskou's voornaamste instrumenten is voor militaire machtsprojectie in de regio. Russische oppervlakteschepen voeren patrouilles, vlootmanoeuvres en gezamenlijke maritieme operaties met China uit, waarmee Moskou een zichtbare militaire aanwezigheid in het Pacifische bekken handhaaft. Het vasthouden van hoogwaardige eenheden in de directe nabijheid van beschermde thuisdashavens reduceert de effectieve operationele aanwezigheid van Rusland in de regio; de schepen brengen immers meer tijd door onder statische bescherming en minder tijd op zee waar Moskou hen inzet om zijn militaire bereik te demonstreren. De consequenties zijn bijzonder ingrijpend voor de Borei-onderzeeboten, wier strategische waarde juist schuilt in de vermogen tot langdurige, onafhankelijke en onzichtbare patrouilles op open zee als gegarandeerde tweede-slagscapaciteit. Zolang deze onderzeeboten afgemeerd blijven aan vaste kades, is Rusland genoodzaakt bekende locaties af te schermen met havenbarrières, anti-drone-systemen, elektronische sensoren en aanvullende beveiligingseenheden. Hoe meer operationele middelen Rusland gebonden zijn aan de statische verdediging van de vloot in de thuishavens, des te minder maritieme slagkracht het kan projecteren in het Pacifische bekken, hetgeen zijn geopolitieke positie ten opzichte van de Verenigde Staten en Japan verzwakt en het lastiger maakt om zich richting Peking te presenteren als een volwaardige militaire partner.

Alles overziend toont het Russische besluit om eenheden van de Pacifische Vloot terug te trekken naar beschermde bases en de defensieve gordel rond strategische onderzeeboten te versterken aan dat Moskou de dreiging van een Oekraïense precisie-aanval in het Verre Oosten volwaardig calculeert. Indien deze dreigingsperceptie verder toeneemt, ligt het in de lijn der verwachting dat strategische onderzeeboten frequenter zullen uitvaren en worden verspreid over een groter netwerk van uitwijklocaties om langdurige concentratie op vaste bases te vermijden. Een dergelijke dispersiecomplicatie bemoeilijkt de routinematige vlootoperaties aanzienlijk, aangezien logistieke herbevoorrading en onderhouds- en instandhoudingsprocessen bij elke verspreiding buiten de standaardinfrastructuur aan efficiëntie inboeten. Een succesvolle Oekraïense aanval die meerdere strategische onderzeeboten vernietigt of de kritieke haveninfrastructuur uitschakelt, zou derhalve de oostelijke maritieme strijdkrachten van Rusland duurzaam verzwakken, de capaciteit tot het lanceren van nucleaire raketten vanuit de Stille Oceaan inperken en de gecombineerde militaire druk die Moskou in de gehele regio kan uitoefenen aanzienlijk verminderen.