Erytrea wykonuje ruch przeciw Etiopii, gdy kolumny wojskowe nacierają dalej w stronę granicy

Etiopia oskarżyła siły zbrojne Erytrei o przeprowadzenie z zaskoczenia operacji zaczepnej na północy kraju, polegającej na wkroczeniu w głąb regionu Tigraj i przesunięciu linii frontu nawet o sześćdziesiąt kilometrów. Przedstawiciele władz w Addis Abebie oświadczyli ponadto, że wtargnięcie wywołało natychmiastową reakcję militarną w postaci użycia etiopskich bezzałogowych statków powietrznych, które według doniesień zaatakowały erytrejską kolumnę wojskową przemieszczającą się na południe. Choć Asmara oficjalnie zaprzecza przeprowadzeniu inwazji, obecność erytrejskich pododdziałów na terytorium Etiopii została bezpośrednio zaobserwowana, a manewry te potwierdziły i udokumentowały międzynarodowe grupy monitorujące.

Incydent ten doprowadził do gwałtownego odnowienia wieloletnich napięć między oboma państwami, podsycanych przez sprzeczne ambicje regionalne oraz postępującą destabilizację. Do zbrojnego rajdu doszło w momencie, gdy Etiopia zmaga się z jednym z najpoważniejszych kryzysów bezpieczeństwa wewnętrznego od lat: siedem największych ugrupowań rebelianckich zawiązało niedawno sojusz wymierzony w rząd centralny, jednocząc formacje, które dotychczas prowadziły walki między sobą. Przedstawiciele etiopskiej administracji zarzucają Erytrei finansowanie oraz wsparcie logistyczne tej koalicji, argumentując, że przekroczenie granicy państwowej nie było incydentem odosobnionym, lecz elementem szerszej strategii mającej na celu osłabienie państwowości etiopskiej od wewnątrz.

Decyzja Erytrei o dyslokacji wojsk za granicę wynika z rosnących obaw przed dążeniem Etiopii do uzyskania dostępu do Morza Czerwonego, którego to uprawnienia Addis Abeba domaga się w drodze negocjacji i porozumień bilateralnych. Od momentu ogłoszenia niepodległości przez Erytreę Etiopia pozostaje państwem śródlądowym, jednak w ostatnich latach tamtejsze elity polityczne coraz częściej definiują suwerenny dostęp do morza jako kwestię o znaczeniu egzystencjalnym, kluczową dla długofalowego rozwoju gospodarczego. Asmara obawia się, że narracja ta może posłużyć za pretekst do wywarcia militarnej presji na strategiczny port w Asabie, zwłaszcza że wewnętrzne rozchwianie Etiopii może skłonić tamtejszy rząd do przyjęcia bardziej asertywnego kursu w polityce zagranicznej. W tym kontekście Erytrea mogła zawrzeć porozumienie taktyczne z koalicją rebeliancką, aby pogłębić destabilizację wewnętrzną sąsiada i zneutralizować to zagrożenie, tworząc jednocześnie przy użyciu własnych wojsk defensywną strefę buforową na terytorium etiopskim.

Mimo zaskoczenia etiopskie siły zbrojne podjęły szybką kontrofensywę, wypierając zarówno ugrupowania rebelianckie, jak i oddziały erytrejskie na północ, co umożliwiło odzyskanie kontroli nad szeregiem miejscowości i dotarcie do linii granicy państwowej. W północno-zachodnim sektorze Tigraju wojska etiopskie wraz z formacjami regionalnymi przełamały linie obronne rebeliantów wspieranych przez Asmarę i opanowały Shire – ostatnie strategiczne miasto kontrolowane przez siły antyrządowe. Jednocześnie znaczne siły etiopskie koncentrują się w rejonie Bure, w bezpośrednim sąsiedztwie korytarza prowadzącego ku Asabowi, co potęguje obawy Erytrei przed operacją transgraniczną. W odpowiedzi wojska gromadzą się również po stronie erytrejskiej, prowadząc do impasu operacyjnego niosącego ryzyko nagłej eskalacji, podczas gdy oba rządy wzajemnie zarzucają sobie przygotowania do bezpośredniego starcia na pełną skalę.

Zagrożenie geopolityczne dla Etiopii wykracza jednak daleko poza bezpośrednią strefę przygraniczną, jako że Sudan, Somalia oraz Egipt – równolegle z wewnętrznymi ugrupowaniami rebelianckimi – pozostają w ostrych sporach z rządem w Addis Abebie. Sudan wyraża głębokie zaniepokojenie wsparciem udzielanym przez Etiopię Siłom Szybkiego Wsparcia, Somalia z nieufnością postrzega ekspansję etiopskich wpływów, natomiast Egipt kontynuuje konfrontacyjny spór dotyczący Wielkiej Tamy Odrodzenia, postrzeganej w Kairze jako bezpośrednie zagrożenie dla przepływu wód Nilu. Napięcia te doprowadziły już do spotkania na szczycie w Nowym Al-Alamejn, gdzie przywódcy Sudanu, Erytrei, Somalii i Egiptu uzgodnili pogłębienie współpracy wojskowo-politycznej oraz odrzucenie obcej ingerencji, jednoznacznie postrzegając Etiopię jako podmiot destabilizujący region. Długotrwały konflikt zbrojny zmusiłby zatem Addis Abebę do zabezpieczania kilku odcinków granic jednocześnie, przy równoległej konieczności pacyfikacji zbrojnego podziemia działającego wewnątrz kraju.

W ostatecznym rozrachunku inwazja Erytrei przyniosła skutki odwrotne do zamierzonych przez władze w Asmarze, doprowadzając do dyslokacji i koncentracji etiopskich sił zbrojnych tuż przy granicy oraz wzdłuż szlaku wiodącego ku portowi w Asabie. Addis Abeba może obecnie legitymizować ewentualne dalsze działania wojskowe jako prawo do samoobrony po naruszeniu jej granic przez oddziały erytrejskie, z kolei Asmara zinterpretuje każdy taki manewr jako potwierdzenie zamiaru siłowego przejęcia dostępu do Morza Czerwonego. Oś sporu nie dotyczy już wyłącznie kontroli nad regionem Tigraj, lecz sprowadza się do kwestii, czy pozbawiona dostępu do morza Etiopia zdoła przełamać strategiczną zależność od państw ościennych i trwale przekształcić układ sił w Rogu Afryki. Rozwój sytuacji wokół Bure i Asabu przesądzi o tym, czy walki pozostaną ograniczone do formatu dwustronnego między Etiopią a Erytreą, czy też otworzą Sudanowi, Somalii, Egiptowi oraz etiopskim ugrupowaniom rebelianckim drogę do przekształcenia konfliktu w wielofrontową wojnę regionalną.