Rosja uzbraja drony Geran w pociski, aby polować na ukraińskie śmigłowce przechwytujące

Dziś napływają najważniejsze informacje z nieba nad Ukrainą.

Ukraińskie śmigłowce i samoloty treningowe Yak-52, które polują na rosyjskie drony, stają teraz w obliczu nowych zagrożeń po najnowszych modernizacjach dokonanych przez Rosjan. Drony kamikaze Shahed są teraz modyfikowane i uzbrajane w rakiety powietrze-powietrze R-60, ponieważ Rosjanie liczą na odpowiedź na ukraińską kampanię powietrzną, która już zniszczyła tysiące ich dronów Shahed i Geranium.

Rosja rozpoczęła wprowadzanie do służby rosyjskiej wersji dronów Shahed – Geran-2 – wyposażonych w krótkiego zasięgu rakiety powietrze-powietrze R-60 z czasów sowieckich. Ta modyfikacja przemienia drony Geran-2 w myśliwce, umożliwiając im wykrywanie i atakowanie ukraińskich samolotów przechwytujących podczas lotu.

Pierwszy potwierdzony przypadek miał miejsce, gdy ukraiński dron Sting zestrzelił uzbrojonego Gerana-2, zanim rosyjski dron zdążył wystrzelić rakietę. Wyjątkowe nagrania i zdjęcia wraku potwierdziły, że rakieta R-60 jest zamontowana na pylonie wzdłuż osi centralnej drona Geran-2.

Dalsze doniesienia, w tym z ukraińskiego wywiadu, ujawniły tę modernizację, pokazując lżejszą rakietę R-60 połączoną z kamerami zamontowanymi w nosie i kontrolą w czasie rzeczywistym przez rosyjskiego operatora za pośrednictwem sieci mesh. Modernizacja ta pozwala Rosjanom wizualnie śledzić i ostrzeliwać zbliżające się cele, takie jak śmigłowce, samoloty treningowe Yak-52, a nawet samoloty taktyczne.

Chociaż żaden ukraiński samolot nie został dotychczas utracony z powodu tych rakiet zamontowanych na dronach, modyfikacja stanowi wyzwanie dla ukraińskich, kosztowo efektywnych taktyk przechwytywania samolotów załogowych. Nowe zagrożenie zmusza ukraińskich pilotów do ostrożniejszego podejścia lub ryzyka trafienia przez drony uzbrojone w rakiety.

Od końca 2024 roku ukraińskie śmigłowce i samoloty tłokowe stały się głównym nocnym przeciwdziałaniem dla niskich i powolnych fal Geranów, przy czym same załogi śmigłowców potwierdziły ponad 3 200 zestrzeleń do grudnia 2025, a jednostki Yak-52 dodały wiele kolejnych. Operując na podobnych wysokościach i prędkościach, te załogowe platformy wizualnie wykrywają drony, angażują je przy użyciu karabinów maszynowych, strzelb lub rakiet z efektem powietrznym na krótkim dystansie i osiągają wskaźniki skuteczności od 70 do 90 procent przy ułamku kosztów systemów SAM. To asymetryczne podejście poważnie zakłóciło planowaną przez Rosję wymianę kosztów, zmuszając Moskwę do adaptacji lub akceptacji malejącej efektywności masowych kampanii dronów.

Modyfikacja R-60 nie jest skierowana przeciwko wysoko wydajnym zachodnim samolotom, takim jak F-16 czy Mirage 2000, które są bardziej zwrotne, latają szybciej i wyżej oraz zazwyczaj angażują Shahedy rakietami dalekiego zasięgu z dystansu. Zamiast tego celuje w powolne, nisko latające śmigłowce i Yak-52, które patrolują korytarze dronów, czekając na wizualny kontakt. R-60 daje w przeciwnym razie bezbronnej Geranowi wiarygodne zagrożenie z flanki wobec tych wrażliwych przechwytujących, potencjalnie zniechęcając do agresywnego pościgu i przywracając pewien poziom bezpieczeństwa dla rojów dronów przenikających ukraińską przestrzeń powietrzną.

Wojna powietrzna nad Ukrainą stała się nieustannym cyklem adaptacji, w którym obie strony szybko neutralizują wzajemne innowacje w kampanii dronów. Wykorzystanie ukraińskich samolotów treningowych Yak-52 oraz śmigłowców Mi-8 i Mi-24 jako tanich przechwytujących drony zmusiło Rosję do podniesienia wysokości lotu dronów, stosowania atrap i wydłużania czasu ataku. Mimo tych środków tysiące Shahedów nadal padło ofiarą ognia karabinów maszynowych i rakiet z efektem powietrznym.

W odpowiedzi Rosja zmodernizowała niektóre Shahedy o transmisję wideo w czasie rzeczywistym, sieci mesh, a nawet rakiety R-60, przekształcając te drony kamikaze w aktywne zagrożenia zdolne do ataku na przechwytujące maszyny.

To z kolei zmusza Ukrainę do przemyślenia taktyki, przy czym piloci utrzymują teraz większe dystanse, co zmniejsza wskaźniki przechwyceń. Jednak coraz większa produkcja i wykorzystanie dronów przechwytujących, takich jak Sting, sprawia, że montowanie droższych rakiet powietrze–powietrze staje się stratą netto dla rosyjskich sił uderzeniowych.

Każdy nowy środek przeciwdziałający zubaża kosztową przewagę przeciwnika, zmuszając obie strony do coraz bardziej skomplikowanej innowacji technicznej i nowych metod przewyższania się nawzajem, ponieważ dominacja w powietrzu nie zależy od tradycyjnych walk powietrznych, lecz od tego, kto efektywniej neutralizuje masowo produkowane zagrożenia dronowe przeciwnika.

Ogólnie rzecz biorąc, uzbrojenie dronów Geran-2 w rakiety R-60 bezpośrednio kwestionuje kosztowo efektywne taktyki ukraińskiego przechwytywania samolotów załogowych, grożąc odwróceniem przewagi attricyjnej, jaką Kijów osiągnął dzięki śmigłowcom i Yak-52. Przekształcając tanie drony kamikaze w aktywnych obrońców własnych rojów, Moskwa ponownie narzuca ryzyko ukraińskim pilotom i zmusza do większego zużycia ograniczonych zasobów systemów SAM lub zachodniej amunicji. Ta eskalacja przywraca elementy korzystnego dla Rosji stosunku kosztów w wojnie dronów, pokazując, że trwała adaptacja techniczna może neutralizować nawet najbardziej pomysłowe asymetryczne środki przeciwdziałające. W konflikcie definiowanym przez efektywne wykorzystanie taniej masy, te uzbrojone Shahedy sygnalizują determinację Rosji, by odzyskać inicjatywę w powietrzu.