Iran szykuje się do wojny: odbudowuje siłę uderzeniową, gdy wraca groźba konfliktu

Dzisiaj przeanalizujemy, w jaki sposób Iran zdołał podnieść się z konfliktu.

Zawieszenie broni mogło wprawdzie wstrzymać działania wojenne, nie przerwało jednak irańskich wysiłków na rzecz odbudowy potencjału militarnego i przygotowań do ewentualnego wznowienia konfliktu. Choć wielu zakładało, że wojna pozostawiła Teheran osłabionym i zepchniętym do defensywy, liczne dowody wskazują, iż rozejm został wykorzystany do odtworzenia kluczowych zdolności operacyjnych oraz położenia fundamentów pod znacznie groźniejszą, kolejną fazę.

W miarę postępu działań wojennych dynamika irańskich ataków rakietowych i dronowych gwałtownie spadła – liczba codziennych startów malała przez całą kampanię, aż ostatecznie przedstawiciele armii USA odnotowali osiemdziesięciosześcioprocentową redukcję w porównaniu z początkową fazą konfliktu. Było to w głównej mierze rezultatem skoordynowanych, długofalowych działań amerykańsko-izraelskich, mających na celu systematyczne niszczenie infrastruktury umożliwiającej Iranowi prowadzenie operacji uderzeniowych. Siły USA i Izraela osiągnęły to poprzez celowe uderzenia w zaplecze logistyczne, podczas gdy mobilne wyrzutnie były tropione na terenie całego kraju, co ograniczyło zdolność Teheranu do szybkiego otwierania ognia i relokacji oddziałów rakietowych. Bazy rakietowe i kompleksy startowe również stawały się powtarzalnym celem ataków, co zakłóciło ciągłość operacyjną i ograniczyło irański dostęp do zgromadzonych zapasów broni. Jednocześnie uderzono w kluczowe zakłady produkcyjne zaangażowane w wytwarzanie paliwa rakietowego, wyrzutni oraz bezzałogowców, co dodatkowo osłabiło moce produkcyjne Iranu. W momencie wejścia w życie zawieszenia broni irańska sieć uderzeniowa znajdowała się pod ogromną presją, funkcjonując w znacznie niższym tempie niż dotychczas.

Sukces kampanii amerykańsko-izraelskiej miał jednak istotne ograniczenie, ponieważ większość uderzeń była w stanie zneutralizować jedynie te aktywa, które były odsłonięte lub bezpośrednio dostępne. Od dekad Iran inwestuje ogromne środki w rozbudowaną sieć obiektów podziemnych, zaprojektowanych w celu ochrony zasobów wojskowych – takich jak wyrzutnie rakietowe, drony, centra dowodzenia i składy amunicji – przed atakami z powietrza. Te tak zwane miasta rakietowe są posadowione głęboko we wnętrzu masywów górskich i połączone rozległą siecią tuneli, co gwarantuje przetrwanie strategicznych zasobów nawet w przypadku zniszczenia wejść do obiektów. Już w trakcie wojny pojawiały się doniesienia o zespołach inżynieryjnych wykorzystujących koparki i ciężki sprzęt, stacjonujący na stałe wewnątrz gór, do oczyszczania wlotów tuneli z gruzu tuż po przeprowadzeniu nalotów. To, co wówczas postrzegano jako doraźne naprawy na polu bitwy mające na celu jak najszybsze przywrócenie zdolności uderzeniowych, okazało się później niezwykle istotne, stanowiąc wczesny wskaźnik tego, jak Iran ostatecznie zrekonstruuje większość swojej infrastruktury rakietowej i dronowej.

Zawieszenie broni zapewniło Iranowi czas i zdjęło z niego presję operacyjną, której brakowało mu przez cały okres trwania wojny. Jednostki inżynieryjne rozpoczęły na masową skalę odgruzowywanie uszkodzonych kompleksów tunelowych, przywracając dostęp do zasypanych wyrzutni oraz obiektów wojskowych, które przetrwały w podziemnych bazach. Powtarzające się raporty amerykańskie z tygodni następujących po rozejmie opisywały zakrojone na szeroką skalę wysiłki zmierzające do odbudowy baz rakietowych i odzyskania sprzętu uwięzionego pod gruzami, przy jednoczesnym wznowieniu produkcji uzbrojenia. W tym samym czasie oceny wywiadowcze sugerowały, że znaczna część irańskiego potencjału wojskowego przetrwała konflikt. Według licznych doniesień większość wyrzutni rakietowych nadawała się do odzyskania, a znaczna część floty szybkich łodzi bojowych Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej pozostała sprawna operacyjnie. Dane wskazują, że przetrwać mogło nawet do dwóch trzecich irańskich sił powietrznych. Osobne raporty sugerowały wręcz, iż część irańskich statków powietrznych została schroniona w Pakistanie podczas wojny, co potencjalnie uchroniło trzon irańskiego lotnictwa przed zniszczeniem.

W rezultacie najważniejszą implikacją zawieszenia broni jest fakt, że Iran skutecznie niweluje skutki amerykańskich uderzeń demilitaryzacyjnych. Choć w trakcie wojny ataki USA drastycznie ograniczyły zdolność Iranu do podtrzymywania masowych uderzeń rakietowych, wiele z tych zdolności przetrwało konflikt w ukryciu pod górskimi masywami. Ostatnie analizy wskazują, że Iran odzyskał dostęp operacyjny do zdecydowanej większości swojej podziemnej sieci rakietowej, w tym do około dziewięćdziesięciu procent chronionych magazynów i obiektów startowych, a trzydzieści z trzydziestu trzech stanowisk rakietowych wzdłuż Cieśniny Ormuz jest rzekomo ponownie zdatnych do użytku. Ponadto, według ocen wywiadu USA, Iran zachował około siedemdziesięciu procent swojego przedwojennego arsenału rakietowego oraz mobilnych wyrzutni. Raporty z maja wskazują, że Teheran nadal dysponuje dostępem do komponentów niezbędnych do produkcji dronów Shahed poprzez okrężny import z Azji Wschodniej, co oznacza, że potencjał produkcyjny bezzałogowców w dużej mierze przetrwał wojnę i jest ponownie zdolny do uzupełniania strat operacyjnych.

Podsumowując, zawieszenie broni stworzyło Iranowi okazję nie tylko do odrobienia strat wojennych, ale także do odtworzenia zdolności stanowiących rdzeń jego strategii wojskowej. Główny wniosek polega na tym, że ograniczenie irańskiej aktywności uderzeniowej w trakcie wojny nie przełożyło się automatycznie na trwałe wyeliminowanie wspierającej ją infrastruktury. W konsekwencji jakakolwiek przyszła konfrontacja prawdopodobnie rozpoczęłaby się z pozycji, w której Iran byłby silniejszy niż w momencie zakończenia samych działań wojennych. Sugeruje to, że zawieszenie broni mogło chwilowo przerwać walki, lecz nie zlikwidowało równowagi sił ani napięć strategicznych, które pierwotnie doprowadziły do wybuchu konfliktu.