Honderden doden bij bloedige aanvallen: Moskou onderhandelt over vertrek uit Mali

In deze video analyseren we de actuele situatie rond de Russische aanwezigheid in Mali.

Onlangs is opnieuw een Russisch militair ondersteuningsconvooi dat oprukte naar het belegerde noorden van Mali in een hinderlaag gelopen van Toeareg-separatisten. Volgens meerdere bronnen geciteerd door Reuters en AFP bestond het convooi uit meer dan tweehonderd strijders van het Russische Afrika Korps en ruim honderd Malinese soldaten, die onderweg waren naar de militaire basis in de stad Anefis. Nadat de Russische kolom de regio Tabankort bereikte, op ongeveer zevenendertig kilometer van haar eindbestemming, werd zij echter direct onder vuur genomen door Toeareg-separatisten, wat leidde tot zware verliezen aan Russische zijde. Verslagen van na de gevechten geven aan dat alle circa tweehonderd Russische troepen en honderd soldaten van de Malinese junta bij de aanval zijn gedood, dan wel zich hebben overgegeven en krijgsgevangen zijn gemaakt. Dit is het derde Russische convooi dat tijdens het Tweede Toeareg-offensief in een hinderlaag is gelopen, en voor de tweede maal is de Toeareg-rebellengroep erin geslaagd een Russische kolom volledig te vernietigen.

De opeenvolgende militaire overwinningen van de Toeareg-separatisten in Mali hebben het Russische Afrika Korps onder extreme druk gezet. Volgens het Franse parlementslid Bruno Fuchs is Rusland reeds besprekingen gestart met de junta van Mali over een volledige terugtrekking van de Russische troepen uit het land. Deze situatie geeft duidelijk aan dat Moskou onder druk staat om een ongekende beslissing te nemen over zijn militaire aanwezigheid op de lange termijn in Mali. Hoewel het terugschroeven van de Russische troepenmacht en een algehele terugtrekking al sinds het eerste Toeareg-offensief ter sprake kwamen, heeft dit dossier aan gewicht gewonnen nu de Russisch-Malinese strijdkrachten herhaaldelijk ernstige militaire nederlagen lijden tegen de door Oekraïne gesteunde Toeareg-separatisten. Als gevolg hiervan wordt het scenario waarin Rusland zijn Malinese bondgenoten verlaat nu op officieel niveau in Moskou overwogen.

Ondertussen op het terrein in Mali wordt de kloof tussen het Russische Afrika Korps en de strijdkrachten van de Malinese junta steeds zichtbaarder, wat duidelijk tot uiting komt in de recente militaire operaties. Volgens klachten van junta-soldaten leggen de Russische troepen vaak meer de nadruk op public relations-initiatieven om hun aanwezigheid en activiteiten te promoten dan op het ondernemen van daadwerkelijke militaire actie tegen de rebellen op het veld. In het kader van deze trend hebben de Russische eenheden herhaaldelijk misleidende video's verspreid waarop hun activiteiten in Mali te zien zijn, terwijl ze patrouilleren in de straten van steden die niet onder directe aanval staan en zich ver achter de frontlijn bevinden, alsmede het produceren van opzwepende militaire muziek om de online getoonde gruweldaden te maskeren.

Tegelijkertijd raakt het Russische Afrika Korps toenemend afhankelijk van drones en luchtondersteuning in plaats van direct deel te nemen aan grondgevechten, aangezien de vrees voor zware verliezen tijdens grondoperaties hun tactische benadering blijft beïnvloeden. Daarnaast hebben herhaalde incidenten waarbij Russische troepen zich terugtrokken of hun posities verlieten bij hevige aanvallen van Toeareg-rebellen de onvrede en wrok onder de junta-soldaten verder doen toenemen. Hierdoor heeft een groot deel van het personeel binnen de strijdkrachten van de junta een vijandigere houding ontwikkeld ten opzichte van het Russische Afrika Korps, waardoor zij de Russische troepen niet langer beschouwen als een betrouwbare partner op het slagveld.

Sinds de Toeareg-alliantie haar eerste offensief lanceerde, heeft Rusland er herhaaldelijk op gehamerd dat de situatie in Mali geen herhaling zal worden van wat er in Syrië is gebeurd, waar de Russische strijdkrachten Bashar al-Assad in de steek lieten en zich terugtrokken ten overstaan van een grootschalig rebellenoffensief. De realiteit op de grond komt echter niet overeen met deze toezeggingen, aangezien de beperkingen van de Russische militaire steun in Mali steeds duidelijker aan het licht komen. Hoewel de Russische troepen hun Malinese bondgenoot niet op slag volledig in de steek hebben gelaten, richt het Russische Afrika Korps zich voornamelijk op het vinden van manieren om het eigen personeel veilig te evacueren uit deze steeds gevaarlijker wordende situatie.

De Toeareg-separatisten hebben herhaaldelijk Russische convooien in de val laten lopen en vernietigd, Russische helikopters neergehaald, gepantserde voertuigen uitgeschakeld en de ene na de andere strategische militaire basis ingenomen. Terwijl zij de Toeareg-separatisten doeltreffend het hoofd zouden moeten bieden, merken militaire analisten op dat het Russische Afrika Korps er niet in is geslaagd de opmars van de separatisten te stuiten, ondanks het feit dat het al meer dan vier jaar operaties uitvoert in Mali. Dit toont zonneklaar aan dat, hoewel het Russische Afrika Korps een langdurige militaire aanwezigheid in Mali heeft gehandhaafd, het er uiteindelijk niet in is geslaagd een duurzaam en effectief bolwerk op te bouwen in het land.

Over het geheel genomen zijn de twijfels over het vermogen van Rusland om zijn aanwezigheid in Mali te handhaven, die al waren toegenomen na het verlies van Kidal in april, verder verdiept na de start van het tweede Toeareg-offensief in juli. De vernietiging van meerdere Russische convooien en de berichten over besprekingen met de juntaregering over een mogelijke terugtrekking van het Afrika Korps hebben de toekomstige militaire aanwezigheid van Moskou in het land hoogst onzeker gemaakt. De situatie in Mali laat zich vergelijken met de recente onmacht van Moskou om het Assad-regime in Syrië, het Maduro-regime in Venezuela en het Iraanse leiderschap te stutten. Deze casussen illustreren de grenzen van Ruslands militaire en diplomatische vermogen om geallieerde regeringen in verafgelegen regio's te ondersteunen tijdens zware crises, wat bredere vragen oproept over de mondiale invloed en geloofwaardigheid van Moskou.