Moskwa negocjuje pełne wyjście z Mali po katastrofach rosyjskich konwojów, które zabiły setki ludzi

W niniejszym materiale poddamy analizie aktualną sytuację dotyczącą obecności Rosji w Mali.

W ostatnim czasie kolejny rosyjski konwój wsparcia wojskowego, zmierzający w stronę oblężonej północy Mali, został po raz kolejny wciągnięty w zasadzkę przez separatystów tuaregich. Według licznych źródeł cytowanych przez agencje Reuters i AFP, konwój składał się z ponad dwustu bojowników rosyjskiego Korpusu Afrykańskiego (Africa Corps) oraz ponad stu żołnierzy malijskich, którzy przemieszczali się w kierunku bazy wojskowej w mieście Anéfis. Jednak po dotarciu w rejon miejscowości Tabankort, około trzydziestu siedmiu kilometrów od celu docelowego, rosyjski konwój dostał się pod bezpośredni ostrzał w zasadzce tuareskich separatystów, co doprowadziło do ciężkich strat wśród sił rosyjskich. Raporty powojenne wskazują, że wszyscy z grupy liczącej do dwustu rosyjskich żołnierzy i stu żołnierzy malijskiej junty zginęli w ataku bądź poddali się i dostali do niewoli. Jest to trzeci rosyjski konwój rozbity w zasadzce podczas Drugiej Ofensywy Tuaregów i po raz drugi rebelianckiej grupie Tuaregów udało się całkowicie zniszczyć rosyjską kolumnę.

Powtarzające się zwycięstwa militarne tuareskich grup separatystycznych w Mali postawiły rosyjski Korpus Afrykański pod ogromną presją operacyjną. Według deputowanego do francuskiego Zgromadzenia Narodowego Bruno Fuchsa, Rosja rozpoczęła już rozmowy z rządem junty w Mali w sprawie całkowitego wycofania wojsk rosyjskich z tego kraju. Sytuacja ta wyraźnie wskazuje, że Moskwa znajduje się obecnie pod presją podjęcia bezprecedensowej decyzji dotyczącej swojej długoterminowej obecności wojskowej w Mali. Choć zmniejszenie obecności wojskowej Rosji w Mali oraz pełne wycofanie były rozważane już od czasu pierwszej ofensywy Tuaregów, kwestia ta zyskała większą uwagę, ponieważ siły rosyjskie i malijskie wielokrotnie ponoszą poważne porażki militarne w starciu z natarciem separatystów tuaregich wspieranych przez Ukrainę. W rezultacie perspektywa porzucenia malijskich sojuszników przez Rosję jest obecnie rozpatrywana na oficjalnych szczeblach władzy w Moskwie.

Tymczasem w terenie w Mali rozłam między rosyjskim Korpusem Afrykańskim a siłami zbrojnymi malijskiej junty staje się coraz bardziej widoczny, a niedawne operacje wojskowe jeszcze wyraźniej odzwierciedlają tę tendencję. Zgodnie ze skargami żołnierzy junty, siły rosyjskie często kładą większy nacisk na działania z zakresu public relations mające na celu promowanie ich obecności i aktywności, niż na podejmowanie realnych działań wojskowych przeciwko rebelii w terenie. W ramach tego trendu siły rosyjskie wielokrotnie publikowały dezinformujące materiały wideo prezentujące ich działania w Mali, patrolowanie ulic miast, które nie są obecnie bezpośrednio zaatakowane i znajdują się daleko za linią frontu, a także tworzenie utworów muzyki wojskowej mających przesłonić zbrodnie popełniane i pokazywane w sieci.

Jednocześnie rosyjski Korpus Afrykański w coraz większym stopniu polega na dronach i wsparciu z powietrza, zamiast bezpośrednio uczestniczyć w walkach lądowych, ponieważ obawy przed poniesieniem dużych strat podczas operacji lądowych wciąż wpływają na ich podejście taktyczne. Ponadto powtarzające się incydenty, w których siły rosyjskie wycofywały się lub porzucały swoje pozycje w obliczu intensywnych ataków rebeliantów tuaregich, jeszcze bardziej zwiększyły niezadowolenie i niechęć wśród żołnierzy junty. W rezultacie wielu żołnierzy w siłach zbrojnych junty zaczęło przejawiać bardziej wrogie nastawienie do rosyjskiego Korpusu Afrykańskiego, przez co rzadziej postrzegają siły rosyjskie jako niezawodnego partnera na polu walki.

Od czasu, gdy sojusz Tuaregów rozpoczął swoją pierwszą ofensywę, Rosja wielokrotnie podkreślała, że sytuacja w Mali nie powtórzy tego, co wydarzyło się w Syrii, gdzie siły rosyjskie porzuciły Baszara al-Assada i wycofały się w obliczu wielkiej ofensywy rebeliantów. Jednak rzeczywistość w terenie nie odpowiada w pełni tym zapewnieniom, gdyż ograniczenia rosyjskiego wsparcia wojskowego w Mali stają się coraz bardziej widoczne. Choć siły rosyjskie nie porzuciły całkowicie swojego malijskiego sojusznika, rosyjski Korpus Afrykański skupia się bardziej na znalezieniu sposobów bezpiecznej ewakuacji własnego personelu z tej coraz bardziej niebezpiecznej sytuacji.

Grupy separatystów tuaregich wielokrotnie urządzały zasadzki i niszczyły rosyjskie konwoje, zestrzeliwały rosyjskie śmigłowce, niszczyły pojazdy opancerzone i zajmowały po kolei kluczowe bazy wojskowe. Tymczasem, zamiast skutecznie przeciwdziałać separatystom tuaregim, obserwatorzy wojskowi zauważają, że rosyjski Korpus Afrykański całkowicie poniósł porażkę w powstrzymaniu natarcia separatystów, mimo prowadzenia operacji w Mali od ponad czterech lat. Wskazuje to jednoznacznie, że choć rosyjski Korpus Afrykański utrzymywał długotrwałą obecność wojskową w Mali, ostatecznie nie udało mu się stworzyć trwałego i skutecznego przyczółka w tym kraju.

Ogólnie rzecz biorąc, obawy dotyczące zdolności Rosji do utrzymania swojej obecności w Mali, które nasiliły się już po utracie Kidalu w kwietniu, uległy dalszemu pogłębieniu po rozpoczęciu drugiej ofensywy Tuaregów w lipcu. Zniszczenie wielu rosyjskich konwojów oraz doniesienia o rozmowach z rządem junty na temat ewentualnego wycofania Korpusu Afrykańskiego sprawiły, że przyszła obecność wojskowa Moskwy w tym kraju stała się coraz bardziej niepewna. Sytuację w Mali można porównać z niedawnymi ograniczeniami Moskwy w zakresie wspierania reżimu Assada w Syrii, reżimu Maduro w Wenezueli oraz przywództwa Iranu. Przypadki te pokazały ograniczenia możliwości wojskowych i dyplomatycznych Rosji w zakresie podtrzymywania sojuszniczych rządów w odległych regionach w okresach poważnego kryzysu, podnosząc szersze pytania o globalne wpływy i wiarygodność Moskwy.