Russische bekentenis: de helft van onze bommen ontploft niet

Terwijl Russische FAB-glijbommen uitgerust met satellietgestuurde slimme geleidingskits Oekraïense doelen bereiken, beschrijven Russische rapporten in toenemende mate wapens die falen in twee afzonderlijke stadia van de aanval. Russische waarnemers beweren dat maar liefst de helft ervan helemaal niet explodeert, terwijl andere wel nauwkeurig inslaan maar versterkte posities desondanks operationeel laten. Pro-Russische militaire bloggers hebben rechtstreekse kritiek geuit op beide tekortkomingen en geven toe dat Russische bommen er vaak niet in slagen het destructieve effect te leveren dat van wapens van deze omvang mag worden verwacht. De Russische luchtmacht reageert hierop door de bommenlast te verhogen, waarbij gemoderniseerde Su-34-bommenwerpers nu in staat zijn om zes glijwapens in plaats van vier mee te nemen door vier met slimme geleidingskits uitgeruste FAB-bommen te combineren met twee specifiek gebouwde slimme munities, wat het laadvermogen per missie met een derde verhoogt. Rusland verhoogt bijgevolg het aantal ingezette bommen zonder de technische mankementen op te lossen die ervoor zorgen dat de Oekraïense defensie operationeel blijft.

De reden waarom deze wapens ondermaats presteren wordt duidelijker wanneer de twee faalmechanismen afzonderlijk worden geanalyseerd. Bommen die niet detoneren slaan in met weinig meer dan kinetische kracht en geven hun volledige explosieve lading nooit vrij. Bij de bommen die wel exploderen ligt het grootste probleem in de manier waarop hun ontstekers worden ingesteld. Tegen versterkte gebouwen en schuilplaatsen detoneren er veel onmiddellijk bij impact, waardoor ze exploderen op het dak of de bovenste verdiepingen voordat ze kunnen doordringen tot de beschermde positie daaronder. Een groot deel van de drukgolf ontsnapt in de open lucht en weg van het doelwit, terwijl de betonnen vloeren de resterende kracht absorberen voordat deze de kelder bereikt. Het resultaat is een inslag die van bovenaf gezien verwoestend lijkt, maar het eigenlijke doelwit daaronder intact laat, waardoor een krachtige kernkop verandert in weinig meer dan een dure oppervlakte-explosie.

Om te voorkomen dat het gebouw de drukgolf absorbeert voordat deze het doel bereikt, moet de explosie dieper in de structuur plaatsvinden. Met een vertraagde ontsteker zou de bom eerst het dak en de bovenste betonlagen doorboren alvorens te detoneren nabij de kelder of de versterkte positie zelf. Dit zou een veel groter deel van de destructieve kracht binnen het gebouw concentreren, waardoor eenzelfde nauwkeurige inslag verandert in een explosie die in staat is de kelder en de bovengelegen betonnen vloeren te doen instorten. Aangezien dezelfde ontsteker al kan worden ingesteld op een vertraagde ontbranding, hoeven Russische bemanningen alleen de instelling ervan vóór de lancering te wijzigen, zonder de bom, de geleidingskit of het vliegtuig aan te passen.

Het feit dat deze eenvoudige aanpassing inconsistent wordt toegepast, legt een dieper falen bloot in de manier waarop Rusland zijn luchtcampagne plant en aanstuurt. Russische militaire analisten zagen de benoeming van een nieuwe commandant van de Lucht- en Ruimtevaartkrachten als een kans om de ontstekerinstellingen binnen de aanvalseenheden te standaardiseren. Ze riepen ook op tot een striktere doelselectie og tot het voortzetten van elke aanvalscycli totdat het toegewezen doelwit aantoonbaar is vernietigd. Deze bezorgdheid werd versterkt door gevallen waarin meerdere glijbommen werden ingezet tegen een kelder waarin zich slechts één soldaat bevond, terwijl belangrijkere militaire systemen operationeel bleven. Diezelfde bommen hadden kunnen worden gebruikt om een dronecommandopost, een radarstation of een grond-luchtraketsysteem uit te schakelen, wat een veel groter effect op het slagveld zou hebben gehad. Toch geeft de huidige Russische reactie nog altijd de voorkeur aan kwantiteit, waarbij Russische troepen nu meer dan vijfduizend zevenhonderd geleide luchtbommen in één enkele maand afwerpen, terwijl de procedures voor het gebruik ervan ongewijzigd blijven. Dit weerspiegelt een breder probleem binnen de glijbomcampagne, waarbij de groeiende wapenproductie niet wordt gevolgd door de planning, training en procedures die nodig zijn om deze wapens effectief in te zetten. Het resultaat is een luchtcampagne die elke maand meer bommen afwerpt terwijl de Oekraïense defensie operationeel blijft.

Kortom, tenzij de leiding van de Russische luchtmacht een striktere controle oplegt aan de doelselectie en betrouwbaardere normen hanteert voor de voorbereiding van ontstekers en de beoordeling van gevechtsschade, zal Ruslands uitbreidende glijbomcampagne het munitieverbruik verhogen zonder een evenredige toename van het aantal vernietigde doelen teweeg te brengen. Russische commandanten zullen moeten stoppen met het meten van succes aan de hand van het aantal afgeworpen bommen en moeten gaan beoordelen of elke aanval daadwerkelijk zijn operationele doel bereikt. Naarmate het laadvermogen van vliegtuigen en de bommenproductie toenemen, zal elk onopgelost planningsfiasco meeschalen, waardoor munitie wordt verspild die had kunnen worden ingezet tegen doelen met een grotere strategische impact. Als de huidige benadering wordt voortgezet, zal Rusland de visuele schaal van zijn luchtoorlog vergroten, terwijl de resultaten op het slagveld ver onder het destructieve potentieel van de ingezette wapens blijven.