Oekraïne toont NAVO wat jaren ervaring met drone-oorlogsvoering inhoudt

Tijdens een recente grootschalige NATO-oefening in Duitsland hebben oefenpartijen, ondersteund door Oekraïense drone-eenheden, niet alleen standgehouden tegen een Amerikaanse gepantserde brigade, maar deze brigade beslissend verslagen. Deze krijgssimulaties zijn ontworpen om kwetsbaarheden bloot te leggen en eenheden te dwingen zich onder gesimuleerde doch realistische omstandigheden aan te passen.

Het derde Armored Brigade Combat Team van het Amerikaanse leger nam deel aan de oefening; een zware gepantserde formatie die volgens de doctrine is uitgerust met Abrams-gevechtstanks, Bradley-pantserrupsvoertuigen en Paladin-houwitsers. De voertuigen van de eenheid werden bovendien ondersteund door teams voor elektronische oorlogvoering en dronebestrijding, bedoeld om dekking te bieden tegen opkomende dreigingen op het slagveld. Tegenover hen stond een toegewijde Amerikaanse oefenmacht, bijgestaan door de 412e Brigade Onbemande Systemen van Oekraïne, bekend onder de naam Nemesis. Deze Oekraïense elite-eenheid is gespecialiseerd in drone-operaties en nam tijdens de oefening deel aan twee afzonderlijke scenario's. In het eerste scenario verdedigden de oefenpartij en de Oekraïners zich tegen een Amerikaanse aanval, waarbij de Amerikaanse strijdmacht een groot overwicht had in bepantsering, vuurkracht en conventionele gevechtscapaciteiten. Deze voordelen bleken echter moeilijk te benutten zodra de voertuigen werden gedetecteerd door Oekraïense verkenningsdrones. Terwijl de Amerikaanse gepantserde voertuigen over het oefenterrein manoeuvreerden, veroorzaakten zij grote stofwolken die hun verplaatsingen vanuit de lucht eenvoudig volgbaar maakten.

Zodra een voertuig was gelokaliseerd, konden Oekraïense drone-operators de uitschakeling ervan snel simuleren met bommenwerper- en FPV-drones. Binnen de oefening werd een voertuig als vernietigd beschouwd wanneer een waarnemer een succesvolle gesimuleerde aanval had bevestigd, waarna het voertuig zich naar de achterhoede moest terugtrekken voor een herstelperiode alvorens terug te keren in de strijd. De Oekraïense drones schakelden de voertuigen echter in zo'n hoog tempo uit dat de normale herstelcyclus het tempo niet kon bijhouden. De oefenleiding zag zich uiteindelijk genoodzaakt om reeds in de simulatie uitgeschakelde voertuigen direct naar het slagveld te laten terugkeren, om te voorkomen dat de oefening voortijdig zou eindigen. De Amerikaanse aanvalsmacht verloor tijdens de gevechten een groot deel van haar tanks en andere gepantserde voertuigen. Het scenario toonde aan hoe snel conventionele gepantserde formaties kwetsbaar worden zodra verkenningsdrones ze opmerken en die informatie rechtstreeks doorgeven aan aanvalsdrones.

Het tweede scenario keerde de rollen om: de Oekraïense eenheid nam deel aan de aanvallende zijde en zette haar drones in ter ondersteuning van offensieve operaties. De Amerikaanse zijde prees de effectiviteit van de Oekraïense droneteams, wat aantoonde dat dezelfde capaciteiten die in de verdediging verwoestend waren gebleken, ook een stormaanval konden ondersteunen. Vervolgens werden er eveneens aanvallen gesimuleerd waarbij de Oekraïners van zijde wisselden en de Amerikanen direct hielpen bij het inzetten van drones tijdens offensieven.

Hoewel deze oefening een theoretische simulatie was, waren de door Oekraïne gebruikte tactieken afkomstig uit de actuele gevechtspraktijk, nu rechtstreeks getest tegen het materieel en de doctrine van het Amerikaanse leger zelf. De centrale les van de oefening is dat moderne gepantserde formaties niet langer louter op bepantsering en vuurkracht kunnen vertrouwen; zij dienen hun capaciteiten voor elektronische oorlogvoering en andere maatregelen tegen drones aan te passen. Zodra drone-operators voertuigen detecteren en continu volgen, kunnen zij deze in hoog tempo bestoken, waardoor aanzienlijk grotere en zwaarder bewapende formaties herhaaldelijk worden geneutraliseerd.

Hoewel de resultaten van de oefening duidelijk zijn, betrof dit geen volledig op zichzelf staande beproeving. Het voeren van een grootschalige oorlog is aanmerkelijk complexer dan geïsoleerde gepantserde aanvallen, wat betekent dat deze oefening slechts één onderdeel vormt van de moderne gevechtsvoering. Gedurende de oefening pasten de Amerikaanse troepen zich geleidelijk aan door hun voertuigen meer te spreiden, effectiever gebruik te maken van dekking en sluiting, en hun elektronische oorlogvoering af te stemmen om hun detecteerbaarheid te verkleinen. Goedkope drones hebben de overlevingskansen van conventionele gepantserde eenheden drastisch veranderd indien zij zich niet aanpassen. Dit toont de NATO-landen dat hun doctrines herzien moeten worden om afschrikking jegens Rusland te waarborgen. De Russische Federatie beschikt over vergelijkbare verkennings- en FPV-capaciteiten als de capaciteiten die Oekraïne tijdens de oefening inzette, wat impliceert dat de NATO-landen tegenover Rusland met een soortgelijke dreiging geconfronteerd zouden worden als tijdens deze simulatie.

Over het geheel genomen is de les niet dat Oekraïense drones een willekeurig westers leger simpelweg kunnen verslaan, maar dat overleving op het slagveld nu afhangt van de snelheid waarmee formaties leren detectie te voorkomen. De oefening legde eveneens de kwetsbaarheden bloot van gepantserde aanvallen die zijn gebaseerd op verouderde tactieken voor bewegingsoorlog, en toonde aan dat NATO-doctrines moeten worden aangepast aan de eisen van het hedendaagse slagveld. Het voordeel van de NATO zal afhangen van het combineren van zware platforms met nieuwe tactieken, waarbij spreiding, camouflage, elektronische oorlogvoering en onbemande systemen volledig worden geïntegreerd in de gepantserde optreden.