Analyse van waarom Rusland met spoed soldaten uit Oekraïne haalt voor een falend project in Mali

In deze video analyseren we waarom Rusland gedwongen is zijn contingent uit Oekraïne terug te trekken.

Hier probeerde Rusland niet zijn positie in Mali uit te breiden, maar het instorten te voorkomen van een door Rusland gesteund project dat verbonden is met goud, het overleven van het regime en de reputatie van Moskou. Wat dit nog belangrijker maakt, is dat het behouden van die positie getrainde manschappen zou vereisen die Rusland ook nodig had voor de oorlog in Oekraïne.

Toen het door de FLA geleide Toeareg-offensief zich uitbreidde buiten geïsoleerde botsingen in het noorden en de routes en posities begon te raken die Mali bijeenhouden, kwamen de Russische troepen en de Malinese junta in te veel kritieke gebieden tegelijk onder druk te staan. Wat begon in het kernland van de Toeareg verspreidde zich al snel naar Hombori en Gossi, waardoor het conflict oversloeg naar regeringsposities die hielpen de toegangswegen van Noord-Mali naar de centrale regio's van het land te beveiligen, terwijl de druk van JNIM rond Bamako de toegangswegen van de hoofdstad bedreigde en de kwetsbaarheid van het regime tot ver buiten het woestijnfront blootlegde. Onder die druk verlieten de Russische troepen en de junta-eenheden overhaast hun bases. Militanten troffen verlaten kampen, intacte depots en achtergelaten pantservoertuigen aan, waaronder een BTR-82 in Tessalit die was uitgerust met kooipantser en elektronische oorlogsvoeringapparatuur. De terugtocht was zo overhaast dat de FLA uiteindelijk gevangengenomen Malinese soldaten, politieagenten en lokale politiechefs toonde, terwijl de Russische troepen zich leken terug te trekken zodra posities te moeilijk te behouden werden.

Nu de noordelijke posities instortten en de druk zich buiten het kernland van de Toeareg verspreidde, was Rusland gedwongen om extra personeel naar Mali te halen om de situatie te stabiliseren. Rapporten beschreven de aankomst van ongeveer honderd Russische soldaten met uitrusting in de hoofdstad, terwijl latere updates wezen op meer versterkingen in bedreigde gebieden zoals Ménaka en Hombori, ondersteund door konvooien onder begeleiding van helikopters. Dit waren geen willekeurige huurlingen die overhaast naar een overzeese missie werden gestuurd, maar veteranen uit de oorlog in Oekraïne, wat aantoont dat Moskou ervaren soldaten weghaalde van zijn belangrijkste slagveld om de opmars van de Toeareg in Mali in te dammen.

Ondanks deze noodversterking slaagden de Russische en Malinese troepen er niet in het Toeareg-offensief terug te dringen, maar remden ze alleen het momentum af en stabiliseerden ze delen van het front. Dat beperkte resultaat eiste een tol, aangezien er overlijdensberichten begonnen te verschijnen voor Russische veteranen uit de oorlog in Oekraïne die in Mali waren gesneuveld, wat bevestigde dat Moskou ervaren personeel verloor, zelfs terwijl het probeerde verdere ineenstorting te stoppen.

Rusland kan Mali niet gemakkelijk opgeven omdat er te veel afhangt van het in het zadel houden van de junta. Goud staat centraal in het overleven van het regime, wat betekent dat het ook de staat helpt te ondersteunen die de Russische steun betaalt en huisvest. Aan Rusland gelieerde troepen hebben er ook belang bij de veiligheid rond informele goudwinningsgebieden te controleren, omdat dat hefboomwerking creëert over de toegang en inkomsten. Moskou kan ook niet vertrekken zonder zijn bredere positie in Afrika te schaden, omdat andere regimes zouden zien dat de Russische steun minder betrouwbaar wordt zodra een conflict kostbaar en langdurig wordt. Dat zou niet alleen het vertrouwen in het uithoudingsvermogen van Rusland verzwakken, maar ook de vraag oproepen of het Afrika Korps-model überhaupt wel blijvende invloed kan garanderen.

Dit is waar de druk in Mali een breder effect begint te sorteren voor Moskou. Oekraïense steun scherpte de capaciteiten van de Toeareg aan, met name bij het gebruik van drones, en versterkte de FLA, de belangrijkste kracht achter het offensief dat Moskou ertoe aanzette extra troepen in te zetten. Dat betekende dat Oekraïne alleen de effectiviteit van het lokale verzet hoefde te verbeteren, terwijl Rusland moest reageren met transport, escortes, noodinzet en aandacht op hoog niveau, puur om te voorkomen dat de situatie verslechterde. Op die manier was een beperkte Oekraïense inspanning in staat een veel grotere Russische reactie teweeg te brengen in een theater dat Moskou al met moeite probeerde te stabiliseren.

Over het geheel genomen wordt Mali een strategische val waar Rusland elite-manschappen inzet, niet om zijn positie uit te breiden, maar om te voorkomen dat een falend veiligheidsproject instort. Als Moskou op tegenslagen aldaar blijft reageren met noodmaatregelen, kan het zijn positie weliswaar voor een tijdje behouden, maar ten koste van zijn flexibiliteit. Na verloop van tijd zou dat de Russische verplichtingen in het buitenland moeilijker beheersbaar kunnen maken, omdat elke nieuwe crisis Moskou zou dwingen te kiezen tussen het versterken van zijn buitenlandse cliënten en het behouden van kracht voor de oorlog in Oekraïne. In die zin kan Mali de Russische besluitvorming tot ver buiten West-Afrika beïnvloeden door toekomstige interventies er bij voorbaat riskanter te laten uitzien.