Armenia będzie wolna: Rosjanie wyrzuceni z kraju! Koniec rosyjskiej dominacji!

Z Armenii napływają dziś istotne doniesienia dotyczące reorientacji strategicznej tego państwa.

Rosyjska dominacja nad Armenią ulega załamaniu, a kraj ten konsekwentnie dąży do uniezależnienia się od wpływów Moskwy. Pomimo obecności rosyjskiego personelu wojskowego, wykorzystywanego dotychczas jako instrument nacisku, Rosjanie są systematycznie wypierani z terytorium kraju.

W ostatnim czasie strona armeńska potwierdziła wycofanie sił rosyjskich z kilku kluczowych pozycji w pobliżu granicy z Azerbejdżanem. Równolegle kontrola nad przejściem granicznym z Iranem została przekazana armeńskiej Straży Granicznej.

Wcześniej punkt ten znajdował się pod wyłączną kontrolą rosyjskich pograniczników, podczas gdy obecność Armenii ograniczała się do funkcjonariuszy celnych. Obecnie rosyjski personel wojskowy opuścił posterunki, tracąc tym samym dotychczasowe uprawnienia. Należy zauważyć, że dawne wspólne patrole funkcjonowały głównie jako symboliczne porozumienie w zakresie bezpieczeństwa, mające na celu zachowanie pozorów współpracy.

Jednocześnie ogólna liczebność personelu Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej stacjonującego w Armenii została zredukowana o około 50 procent. Rosyjskie jednostki radiolokacyjne z rejonu Martuni nad jeziorem Sewan, odpowiedzialne za monitorowanie przestrzeni powietrznej Armenii i przekazywanie danych organom krajowym, również opuściły swoje stanowiska.

Rosyjskim pogranicznikom odmówiono ponadto dostępu do punktu kontrolnego Margara na granicy armeńsko-tureckiej, podczas gdy liczba personelu FSB rozmieszczonego wzdłuż tej granicy stale malała w ostatnich latach. Dodatkowo kilka najważniejszych strategicznie posterunków granicznych, w tym punkt kontrolny Achurik na granicy z Turcją oraz przejście Agarak na granicy z Iranem, nie znajduje się już pod kontrolą rosyjskiego FSB. Przejścia te obsługują kluczowe przepływy gospodarcze i stanowią krytyczne punkty tranzytowe dla handlu i komunikacji Armenii z Iranem, a w przyszłości potencjalnie także z Turcją. W ramach procesu odzyskiwania przez Armenię kontroli nad granicami, rosyjski personel wojskowy wycofał się niedawno także z portu lotniczego Zwartnoc w stolicy kraju, Erywaniu.

Dążenie Armenii do ograniczenia współpracy wojskowej z Rosją i zmniejszenia zależności jest jeszcze wyraźniejsze w architekturze obrony powietrznej kraju. W połączonym centrum dowodzenia obroną powietrzną armeński personel odmówił udostępniania danych radarowych stronie rosyjskiej i obecnie komunikuje się wyłącznie w języku armeńskim, aby wykluczyć Rosjan z obiegu informacji. Choć premier Nikol Paszynian stwierdził niedawno, że obecność rosyjskiej bazy nie koliduje aktualnie z europejskimi aspiracjami Armenii, zasugerował on, że stanowisko to może ulec zmianie, co wskazuje na potencjalne ostateczne zerwanie z rosyjską strefą wpływów.

Jednocześnie w regionie Siunik, wzdłuż granicy z Iranem, przygotowywane są nowe stanowiska dla amerykańskich specjalistów ds. obrony powietrznej, których zadaniem będzie monitorowanie aktywności Iranu, w szczególności startów rakiet. Rozwój ten jest powszechnie postrzegany jako główny powód gwałtownego wycofania jednostek Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej z kilku lokalizacji w kraju oraz jasny sygnał przejścia do partnerstwa z krajami Zachodu.

Sytuacja ta podkreśla postępującą erozję rosyjskiego parasola bezpieczeństwa na Kaukazie Południowym, podczas gdy inni aktorzy zwiększają swoje wpływy. Przez dziesięciolecia Moskwa polegała na bazach wojskowych, straży granicznej i zintegrowanych systemach obrony powietrznej w celu utrzymania dominacji w regionie, który historycznie postrzegała jako swoją strefę wpływów, będącą niegdyś częścią Związku Radzieowego.

Stopniowy demontaż dotychczasowych ustaleń przez Armenię sygnalizuje znaczącą zmianę w regionalnym układzie sił. W miarę jak Erywań przejmuje większą kontrolę nad swoimi granicami i infrastrukturą obronną, jednocześnie badając możliwości zacieśnienia więzi z partnerami zachodnimi, Rosja traci kontrolę i wpływy w regionie.

To stopniowe wycofywanie się Rosji wydaje się być jedynie początkiem, gdyż armeńskie przywództwo nabrało wątpliwości co do wiarygodności Moskwy jako gwaranta bezpieczeństwa, szczególnie po tym, jak Rosja nie podjęła realnych prób powstrzymania Azerbejdżanu przed działaniami militarnymi przeciwko Armenii. Wydarzenia polityczne sugerują, że Armenia przygotowuje się do decydującego zerwania strategicznego z Rosją, zachowując przy tym zewnętrzne pozory częściowej i ograniczonej współpracy, aby uniknąć sprowokowania natychmiastowej konfrontacji.

Ogólnie rzecz biorąc, rosyjska obecność w Armenii maleje od lat, a wraz z trwającym wycofywaniem wojsk i stopniowym wypełnianiem luki w sferze bezpieczeństwa przez zaangażowanie USA, całkowite wyparcie Rosji wydaje się nieuchronne. Moskwa jest coraz mniej zdolna do utrzymania dominacji nawet na obszarze, który od dawna uważała za swoje bezpośrednie zaplecze, co utwierdza postrzeganie Rosji jako byłego mocarstwa globalnego.

W rezultacie Armenia prawdopodobnie będzie poszukiwać bardziej wiarygodnych partnerów w dziedzinie bezpieczeństwa i jeszcze bardziej dystansować się od Rosji, której zdolność do wywierania wpływu została znacząco osłabiona przez wojnę na Ukrainie.