Uit Armenië komen vandaag belangwekkende berichten over een strategische heroriëntatie.
De Russische greep op Armenië stort in, terwijl het land een koers vaart naar onafhankelijkheid van Russische invloed. Hoewel Rusland nog steeds militair personeel in Armenië heeft om als instrument voor drukgebruik in te zetten, worden de Russen nu definitief verdreven.

Onlangs heeft Armenië de terugtrekking van Russische troepen uit verschillende sleutelposities nabij de grens met Azerbeidzjan bevestigd. Tegelijkertijd werd de controle over de grensovergang met Iran overgedragen aan de Armeense grensbewaking.

Voorheen werd dit controlepunt uitsluitend beheerd door Russische grenswachten, waarbij Armenië alleen vertegenwoordigd was door douaneambtenaren. Nu hebben Russische militairen hun posten verlaten en feitelijk hun voormalige gezag verloren. Het is opmerkelijk dat de eerdere gezamenlijke patrouilles grotendeels lijken te hebben gefunctioneerd als een symbolische veiligheidsregeling om de schijn van samenwerking op te houden.


Tegelijkertijd is het totale aantal personeelsleden van de Russische strijdkrachten gestationeerd in Armenië met ongeveer 50 procent verminderd. Russische radareenheden uit het Martuni-gebied nabij het Sevanmeer, die verantwoordelijk waren voor het monitoren van het Armeense luchtruim en het verzenden van gegevens naar de Armeense autoriteiten, hebben zich eveneens uit hun posities teruggetrokken.

Russische grenswachten werd bovendien de toegang ontzegd tot het controlepunt Margara aan de Armeens-Turkse grens, terwijl het aantal in de afgelopen jaren langs die grens ingezette Russische FSB-personeelsleden gestaag is verminderd. Daarnaast staan verschillende van de meest strategisch belangrijke grensposten, waaronder het controlepunt Akhurik aan de Armeens-Turkse grens en de overgang Agarak aan de Armeens-Iraanse grens, niet langer onder controle van de Russische FSB. Deze overgangen verwerken belangrijke economische stromen en dienen als kritieke transitpunten voor de handel en communicatie van Armenië met Iran, en in de toekomst potentieel met Turkije. Als onderdeel van het proces waarbij Armenië de grenscontrole herneemt, hebben Russische militairen zich onlangs ook teruggetrokken van de luchthaven Zvartnots in de hoofdstad Jerevan.

Het streven van Armenië om de militaire samenwerking met Rusland af te schalen en de afhankelijkheid te verminderen is nog duidelijker zichtbaar in de architectuur van de Armeense luchtverdediging. Met name bij het gezamenlijke controlecentrum voor luchtverdediging heeft Armeens personeel geweigerd radargegevens te delen met hun Russische tegenhangers en wordt er nu uitsluitend in het Armeens gecommuniceerd om de Russen buiten te sluiten. Hoewel premier Nikol Pasjinjan onlangs verklaarde dat de Russische basis momenteel de Europese aspiraties van Armenië niet in de weg staat, liet hij doorschemeren dat dit standpunt in de toekomst zou kunnen veranderen, wat duidt op een potentiële breuk met de Russische invloedssfeer.

Tegelijkertijd worden er nieuwe posities voorbereid in de regio Sjunik langs de Iraanse grens voor Amerikaanse luchtverdedigingsspecialisten die belast zijn met het monitoren van Iraanse activiteiten, met name raketlanceringen. Deze ontwikkeling wordt alom gezien als een belangrijke reden voor de snelle terugtrekking van eenheden van de Russische strijdkrachten van verschillende locaties in het land en een duidelijke overgang naar een partnerschap met westerse landen.

Dit onderstreept hoe de Russische veiligheidsparaplu in de Zuid-Kaukasus gestaag erodeert, terwijl andere spelers aan invloed winnen. Decennialang vertrouwde Moskou op militaire bases, grensbewakers en geïntegreerde luchtverdedigingssystemen om de dominantie te handhaven in een regio die het historisch als zijn invloedssfeer beschouwde, aangezien deze voorheen deel uitmaakte van de Sovjet-Unie.

De geleidelijke ontmanteling van oude regelingen door Armenië signaleert een significante verschuiving in het regionale machtsevenwicht. Terwijl Jerevan meer controle opeist over zijn grenzen en defensie-infrastructuur en tegelijkertijd nauwere banden met westerse partners verkent, verliest Rusland de controle en invloed over de regio.

Deze geleidelijke Russische terugtrekking lijkt slechts het begin te zijn, aangezien het Armeense leiderschap is gaan twijfelen aan de betrouwbaarheid van Moskou als veiligheidsgarant, vooral nadat Rusland nooit echt probeerde te voorkomen dat Azerbeidzjan militaire actie ondernam tegen Armenië. Politieke ontwikkelingen suggereren dat Armenië zich voorbereidt op een beslissende strategische breuk met Rusland, zelfs terwijl het naar buiten toe de schijn van een gedeeltelijke en beperkte samenwerking ophoudt om een onmiddellijke confrontatie te vermijden.

Al met al neemt de Russische aanwezigheid in Armenië al jaren af. Met een militaire terugtrekking uit Armenië die nu gaande is en Amerikaanse betrokkenheid die geleidelijk delen van het ontstane veiligheidsgat opvult, lijkt de volledige verdrijving van Rusland onvermijdelijk. Moskou is steeds minder in staat om de dominantie te handhaven, zelfs in wat het lang als zijn achtertuin beschouwde, wat de perceptie van Rusland als een voormalige wereldmacht versterkt.

Als gevolg hiervan zal Armenië waarschijnlijk betrouwbaardere veiligheidspartners zoeken en zich nog meer distantiëren van Rusland, nadat het Russische vermogen om invloed uit te oefenen aanzienlijk is verzwakt door de oorlog in Oekraïne.


.jpg)








Opmerkingen