Rosja dodaje reflektory IR do dronów Shahed, ale Ukraina już ma na to kontrę

Dziś najważniejsze informacje napływają z Ukrainy.

Niebo nad Ukrainą stało się areną niezliczonych rosyjskich prób ciągłego modyfikowania swoich dronów Shahed w celu uzyskania przewagi powietrznej nad Ukraińcami. Tym razem popełnili jednak błąd — zamiast zwiększyć przeżywalność Shahedów, Rosjanie wystawili je na gigantyczny cel, a cały rosyjski kontratak wobec ukraińskich przechwyceń został zneutralizowany przez sprzęt, który Ukraina już posiada.

Ostatnio siły rosyjskie wprowadziły potężną lampę podczerwieni do swoich amunicji krążących Geran-2. Nowa modyfikacja polega na zamontowaniu na kadłubie drona szeregu diod podczerwieni o dużej intensywności. Dodatek ten został po raz pierwszy udokumentowany na zestrzelonych egzemplarzach odzyskanych na Ukrainie i przeanalizowany przez specjalistów. Rozwój ten wpisuje się w rosyjski wzorzec adaptacji mających na celu zachowanie skuteczności tanich, dalekosiężnych uderzeń dronów w warstwy ukraińskiej obrony powietrznej.

Nowa modyfikacja dronów Geran-2 działa w spektrum bliskiej podczerwieni, około 850 nanometrów, emitując światło niewidzialne dla nieuzbrojonego oka, ale wykrywalne przez czujniki podczerwieni. Lampa ta ma na celu przytłoczenie systemów wykrywania IR stosowanych w ukraińskich nocnych operacjach obrony powietrznej.

Celuje w trzy główne kategorie zagrożeń. Po pierwsze, w gogle noktowizyjne i optykę wzmocnioną IR używaną przez pilotów samolotów załogowych. Po drugie, w elektro-optyczne lub podczerwone czujniki ukraińskich dronów przechwytujących, które często polegają na obrazowaniu termicznym w końcowej fazie naprowadzania. Po trzecie, w pociski samonaprowadzające się na ciepło wykorzystujące homing IR. Poprzez zalewanie czujników ukraińskich tych systemów intensywnym światłem podczerwonym, lampa powoduje rozmycie obrazu, spadek kontrastu lub chwilowe przeciążenie łańcucha obrazowania, obniżając dokładność śledzenia i skuteczność ataku.

Modyfikacja jest reakcją wymuszoną presją, a nie starannie zaplanowaną lub kompleksową modernizacją. Powstała w odpowiedzi na zauważalny i rosnący sukces Ukrainy w skutecznym przechwytywaniu rosyjskich dronów dalekiego zasięgu w nocy. W ciągu ostatnich miesięcy siły ukraińskie dramatycznie zwiększyły zdolność wykrywania, śledzenia i neutralizacji dronów Geran-2 i typu Shahed w operacjach nocnych, powodując wysokie wskaźniki strat, które poważnie obniżyły dotychczasową przeżywalność dronów po zmroku.

W obliczu tego rosnącego i coraz bardziej spójnego zagrożenia dla nocnych misji rosyjscy deweloperzy i operatorzy zostali zmuszeni do wprowadzenia tej pośpiesznej kontrmodyfikacji, próbując odzyskać choćby częściową zdolność operacyjną. Adaptacja ta nie jest wynikiem strategicznej przewidywalności ani systematycznej inżynierii, lecz desperackim środkiem wynikającym z pilnej potrzeby na polu bitwy, mającym osłabić skutki wzmocnionej ukraińskiej obrony powietrznej nocą.

Wprowadzenie lamp IR na dronach Geran-2 zmusiło Ukrainę do priorytetowego modernizowania czujników floty przechwytującej w celu przeciwdziałania efektom olśnienia bliską podczerwienią. Ukraińscy analitycy zauważają, że podczas gdy kamery termowizyjne działające w średnio- i długofalowych pasmach IR pozostają w dużej mierze odporne, wiele istniejących dronów przechwytujących i starszych systemów noktowizyjnych jest podatnych na te zakłócenia. Kluczowym elementem tej adaptacji jest przyspieszona integracja kamer termowizyjnych w pasmach średniej i długiej fali na dronach przechwytujących typu wyścigowego, które wykrywają ciepło silnika drona zamiast polegać na oświetleniu bliską podczerwienią.

To sprawia, że lampa jest nieskuteczna, ponieważ pasma termiczne pozostają niezmienione przez emitowane promieniowanie, umożliwiając ciągłe pozyskiwanie celu i uderzenia kinetyczne na dystansie od 5 do 10 kilometrów w operacjach nocnych.

Te działania, oparte na istniejącej technologii i skalowalnej krajowej produkcji osiągającej do stycznia 2026 roku 1 500 jednostek dziennie, pokazują, w jaki sposób Ukraina wykorzystuje modułowe modernizacje do neutralizowania rosyjskich innowacji bez konieczności przebudowy całych systemów.

Ogólnie rzecz biorąc, szybki cykl integracji lamp podczerwieni na dronach Geran-2 oraz natychmiastowa reakcja Ukrainy w postaci kamer termowizyjnych odpornych na olśnienie i filtrowanych czujników pokazuje, jak obie strony tkwią w wyścigu ewolucyjnym, w którym żadna rosyjska taktyczna przewaga nie utrzymuje się dłużej niż kilka tygodni. Rosja nie może zapewnić trwałej dominacji poprzez pojedyncze, tanie modyfikacje, ponieważ każda zmiana wywołuje szybsze, tańsze i bardziej skalowalne ukraińskie kontrdziałania.

Ta dynamika trwale przesuwa równowagę na korzyść obrońcy, który potrafi szybciej iterować produkcję, różnorodność sensorów i elastyczność oprogramowania, zamiast polegać na stopniowych zmianach sprzętowych w platformie atakującej. W końcu ogromna i rosnąca presja na ukraińską obronę powietrzną wynika nie z jakiejkolwiek decydującej ewolucji Shaheda, lecz z niezdolności Rosji do wydostania się z tego szybkiego cyklu strat.