Łukaszenka błaga Ukrainę: nie atakujcie! Zełenski stawia mu ultimatum na 48 godzin

In tym materiale przeanalizujemy ultimatum wystosowane przez Ukrainę wobec Białorusi.

Kijów skierował do Mińska jednoznaczne ostrzeżenie, żądając zaprzestania wspierania rosyjskich ataków z użyciem dronów dalekiego zasięgu przeciwko Ukrainie. Reakcją na te działania był absolutny paniczny popłoch w strukturach białoruskich, co skłoniło Łukaszenkę do deeskalacyjnych gestów i prób łagodzenia sytuacji w obliczu szybko zbliżającego się terminu wyznaczonego przez stronę ukraińską.

Niedawno Wołodymyr Zełenski postawił Białorusi ultimatum, wskazując, że stacje przekaźnikowe zlokalizowane w dwóch białoruskich regionach graniczących z Ukrainą umożliwiają siłom rosyjskim korygowanie uderzeń na ukraińską infrastrukturę cywilną. Wyposażenie to ułatwiło ataki nakierowane na ukraiński sektor energetyczny, sieć kolejową oraz aglomeracje miejskie. Ukraiński przywódca ostrzegł Mińsk pięć dni temu, że systemy te muszą zostać wyłączone lub zdemontowane w ciągu tygodnia; w przeciwnym razie Ukraina podejmie samodzielne działania operacyjne.

Rzeczone ultimatum zbiega się w czasie z ciągłą rozbudową rosyjskiej infrastruktury wojskowej na terytorium Białorusi. Przygotowania do wdrożenia sieci przekaźnikowej oraz punktów kierowania bezzałogowymi statkami powietrznymi rozpoczęły się już w marcu, kiedy to siły rosyjskie przystąpiły do tworzenia gęstniejącej sieci lotnisk i stanowisk startowych w pobliżu granicy ukraińsko-białoruskiej. Ich rozmieszczenie pozwala Moskwie na wyprowadzanie uderzeń dronów bezpośrednio w kierunku Kijowa lub na przekierowywanie ich wzdłuż granicy ku zachodnim regionom Ukrainy. Oprócz samych instalacji startowych, Rosja w coraz większym stopniu polega na systemach łączności i retransmisji sygnału zlokalizowanych na białoruskim terytorium, które zabezpieczają operacje bezzałogowców i wspierają naprowadzanie na cele w Ukrainie. Podczas wielu zmasowanych uderzeń rosyjskie drony najpierw wkraczają w przestrzeń powietrzną Białorusi, zanim przetną granicę z Ukrainą, operując nierzadko w odległości zaledwie pięciu do dziesięciu kilometrów od linii granicznej. Taka taktyka generuje poważne wyzwania operacyjne dla ukraińskiej obrony powietrznej, jako że Kijów nie może bezpiecznie dysponować swoimi aktywami przeciwlotniczymi w bezpośrednim sąsiedztwie granicy z Białorusią. Naraziłoby to bowiem te systemy na wykrycie przez rosyjskie drony rozpoznawcze i zwiększyło ich podatność na zniszczenie. Dane wywiadowcze wskazują, że Moskwa buduje obecnie co najmniej cztery dedykowane bazy dronów na Białorusi, przeznaczone do operowania amunicją krążącą typu Shahed. Z chwilą osiągnięcia gotowości operacyjnej placówki te skrócą czas dolotu wektorów bojowych, tym samym drastycznie zawężając ukraińskie okna ostrzegania i reakcji.

Ukraina dowiodła już swojej zdolności do zakłócania rosyjskich operacji bezzałogowych na terytorium Białorusi. Pod koniec lutego siły ukraińskie zneutralizowały elementy rosyjskiej sieci przekaźnikowej o topologii siatki (Wi-Fi mesh), wykorzystywanej do koordynacji ataków dronów Shahed. Choć precyzyjne metody użyte w tej operacji pozostają niejawne, zastosowano systemy walki cybernetycznej lub elektronicznej. Działania te podjęto po ujawnieniu danych wywiadowczych i wcześniejszych ostrzeżeniach ze strony Kijowa, co doprowadziło do eliminacji kilku stacji przekaźnikowych. Stanowi to dowód, że Ukraina jest w stanie niszczyć tego typu sieci bez ryzyka wywołania gwałtownej eskalacji, jaką niosłoby za sobą uderzenie kinetyczne. Niemniej jednak Białoruś odbudowała następnie części tej infrastruktury, umożliwiając Rosji dalsze wykorzystywanie swojego terytorium do wspierania ataków bezzałogowych na Ukrainę. Na tym tle dowódca Sił Systemów Bezzałogowych Robert Browdi oświadczył, że Ukraina zidentyfikowała już pierwszych pięćset celów w głębi Białorusi, które mogą zostać porażone w przypadku ponownej inwazji z kierunku północnego. Jednocześnie Zełenski podkreślił, że Kijów zna lokalizację każdego białoruskiego przedsiębiorstwa zaangażowanego we wspieranie rosyjskiej kampanii wojskowej, w tym zakładów produkujących komponenty do pojazdów opancerzonych i systemów rakietowych, a także obiektów zaopatrujących armię rosyjską w paliwo.

W następstwie ukraińskiego ultimatum i rosnącej presji Łukaszenka oświadczył kategorycznie, że Ukraina nie powinna spodziewać się działań wojennych ze strony Białorusi, zwłaszcza pod jego przywództwem. Przeprosił również Zełenskiego za wcześniejsze obraźliwe komentarze i zapewnił, że Mińsk nie ma interesu w przystępowaniu do wojny. Łukaszenka otwarcie przyznał, że Białoruś stanęłaby w obliczu krytycznych zagrożeń, gdyby Ukraina zaczęła przeprowadzać uderzenia na białoruskie terytorium w taki sam sposób, w jaki obecnie atakuje cele wewnątrz Federacji Rosyjskiej. Obawy te potęgują pogłębiające się problemy rosyjskiego systemu obrony powietrznej, który mimo dysponowania niewspółmiernie większymi zasobami wciąż boryka się z odpieraniem ukraińskich ataków rakietowych i dronowych. W konsekwencji Białoruś stanęłaby przed jeszcze trudniejszym zadaniem w zakresie samoobrony, ponieważ kraj ten posiada znacznie mniejszy potencjał obrony przeciwlotniczej niż Rosja, której zasoby i tak są już skrajnie przeciążone ochroną własnego terytorium.

Podsumowując, ultimatum Ukrainy świadczy o rosnącej determinacji do pociągnięcia Białorusi do bezpośredniej odpowiedzialności za wspieranie rosyjskich operacji bezzałogowych. Poprzez obnażenie wojskowej i przemysłowej roli Mińska w konflikcie, przy jednoczesnym uwypukleniu jego niezdolności do przetrwania zmasowanej ukraińskiej kampanii uderzeniowej, Kijów zwiększa presję na reżim białoruski, by ten zdystansował się od Moskwy. W efekcie Łukaszenka staje przed strategicznym dylematem, jako że dalsze wspieranie Rosji wiąże się obecnie z niszczycielskim ryzykiem dla samej Białorusi.