Coś wielkiego ma się wydarzyć w Czeczenii

Dziś pojawiły się interesujące wiadomości z Federacji Rosyjskiej.

Tuż po hospitalizacji czeczeńskiego przywódcy Ramzana Kadyrowa, w ciężkim stanie trafił do szpitala także jeden z jego synów, postrzegany jako następca jego władzy. Gdy inny z jego synów obawia się o własne życie, wielu ludzi zaczyna uciekać z Czeczenii, uznając, że na celowniku znajduje się nie tylko rządząca rodzina.

Sytuacja w Czeczenii pogarsza się, ponieważ Ramzan Kadyrow pozostaje w stanie krytycznym i powszechnie uważa się, że umiera w wyniku ciężkiej niewydolności nerek, a uporczywe plotki wskazują na możliwość otrucia. Przez lata Kadyrow próbował przekształcić system władzy w Czeczenii w coś na kształt monarchicznej dynastii rządzącej. Po przejęciu władzy po zabójstwie swojego ojca, Achmata Kadyrowa, skonsolidował kontrolę wokół członków rodziny, lojalnych dowódców sił bezpieczeństwa oraz elit klanowych bezpośrednio powiązanych z jego patronatem.

W ostatnich latach działania te stały się bardziej otwarte, gdy jego synowie zaczęli obejmować funkcje publiczne i związane z aparatem bezpieczeństwa, co sygnalizowało planowaną sukcesję dynastyczną. Jego najstarszy syn, Achmat Kadyrow, został skierowany na stanowiska o charakterze ceremonialnym oraz związane z młodzieżą, aby budować rozpoznawalność i symboliczną legitymizację. Adam Kadyrow, znacznie młodszy, był znacznie agresywniej wprowadzany w struktury siłowe, co kulminowało w jego mianowaniu na sekretarza Rady Bezpieczeństwa Czeczenii w kwietniu 2025 roku.

Celem było znormalizowanie przekonania, że linia krwi Kadyrowów będzie nadal rządzić Czeczenią po śmierci Ramzana. Strategia ta ma jednak wrodzone ograniczenia, ponieważ obaj jego synowie są młodzi, pozbawieni doświadczenia i niezależnego autorytetu, a co najważniejsze, nie cieszą się lojalnością wśród starszych dowódców struktur siłowych ani wpływowych klanów.

W czeczeńskim systemie politycznym władza opiera się na osobistej sile, kontroli nad uzbrojonymi jednostkami oraz poparciu Moskwy. Tytuły i widoczność publiczna nie przekładają się automatycznie na realną kontrolę, a wraz z pogarszającym się stanem zdrowia Kadyrowa słabość tego projektu dynastycznego staje się coraz bardziej widoczna.

Jeszcze bardziej niepokojące są sygnały sugerujące aktywne działania mające na celu całkowite rozbicie linii krwi Kadyrowów. Najbardziej dramatycznym przykładem był doniesiony wypadek samochodowy z udziałem Adama Kadyrowa, gdy osiemnastolatek został ciężko ranny w Groznym, gdy jego konwój, rzekomo poruszający się z dużą prędkością, rozbił się po napotkaniu przeszkody. Kilka osób odniosło obrażenia, drogi wokół szpitala zostały zamknięte, a Adam został później ewakuowany do Moskwy latającym szpitalem Ministerstwa ds. Sytuacji Nadzwyczajnych. Władze czeczeńskie nie podały żadnego oficjalnego wyjaśnienia w regionie, gdzie wypadki z udziałem elit rzadko są przypadkowe, co potęguje podejrzenia próby zamachu na cały klan Kadyrowów.

Jednocześnie pojawiły się doniesienia, że najstarszy syn, Achmat Kadyrow, obawia się zamachu, ponieważ jego ewentualne przejęcie władzy zagrażałoby ugruntowanym interesom elit bezpieczeństwa oraz rywalizujących klanów, z których wiele skorzystałoby na zablokowaniu przekazania władzy w obrębie rodziny.

Postacie popierane przez Kreml, takie jak Apty Ałaudinow czy Magomed Daudow, byłyby dla Moskwy znacznie bardziej akceptowalne niż niedoświadczony następca, którego sieci lojalności mają charakter osobisty, a nie instytucjonalny. W tym kontekście pogłoski o sfingowanych wypadkach, czystkach i zastraszaniu odzwierciedlają system przygotowujący się do bezwzględnej redystrybucji władzy.

Nawet jeśli ktoś uzna te wydarzenia za spekulacje, istnieją twarde dowody na to, że czeczeńskie społeczeństwo już przygotowuje się na niestabilność. Czeczeńskie klany po cichu zmieniają swoje pozycje, a cywile głosują nogami. Dane niemieckiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych pokazują uderzający trend: z około 10 000 obywateli Rosji ubiegających się o azyl w Niemczech, około 8 000 to Czeczeni, mimo że Czeczeni stanowią jedynie około 1,14% całej populacji.

Oficjalnie wielu z nich wskazuje na moralny sprzeciw wobec służby wojskowej, lecz skala i moment tych wyjazdów sugerują szersze obawy. Sam wzrost liczby uchodźców odzwierciedla oczekiwanie przemocy, represji lub odnowienia konfliktu w kraju. Wzorzec ten przypomina wcześniejsze okresy niestabilności w Czeczenii, gdy cywile uciekali z wyprzedzeniem przed walkami o władzę, zamiast reagować dopiero po ich wybuchu. Różnica polega na tym, że obecnym zapalnikiem nie jest wojna zewnętrzna, lecz załamanie się autorytetu jednego człowieka, który spajał cały system.

Ogólnie rzecz biorąc, upadek dynastii Kadyrowów otwiera drogę do przemocy i spornej sukcesji, która może rozpalić czeczeńską wojnę domową między rywalizującymi klanami i frakcjami sił bezpieczeństwa. Dodatkowo Moskwa może odrzucić każdego lokalnie wyłonionego przywódcę i interweniować, by narzucić własnego kandydata, ryzykując odnowienie konfliktu między Czeczenią a państwem rosyjskim. Każdy z tych scenariuszy niesie ryzyko trzeciej wojny czeczeńskiej w momencie, gdy Rosja jest już poważnie przeciążona. To, co nastąpi po Kadyrowie, raczej nie będzie uporządkowane, a fala ucieczek sugeruje, że wielu Czeczenów rozumie to lepiej niż ktokolwiek inny.