Putin grozi, że jeśli Rosja upadnie, pociągnie Europę za sobą: twierdzi, że Moskwa nie zginie sama

Dzisiaj najistotniejsze doniesienia napływają z Europy.

Władimir Putin ostrzegł państwa europejskie, że bezpośrednia konfrontacja zbrojna z Rosją nie wyłoni żadnych zwycięzców. Odnosząc się do europejskich przygotowań obronnych na wypadek ewentualnego starcia z Federacją Rosyjską do dwa tysiące trzydziestego roku, oświadczył, że Moskwa jest gotowa do walki, aczkolwiek wojny nie pragnie. Jeśli chcą się zbroić, niech to robią; jeśli jednak sytuacja przekroczy masę krytyczną, nie będzie absolutnie żadnych wygranych – stwierdził Putin. Wypowiedziami tymi rosyjski przywódca de facto zagroził Europie konfliktem nuklearnym oraz odwołał się do doktryny wzajemnego zagwarantowanego zniszczenia.

W wymiarze analitycznym przekaz Putina sprowadza się do tezy, że Europa szykuje się na potencjalną napaść rosyjską, podczas gdy Moskwa bezustannie prowadzi wojnę hybrydową, formułuje groźby pod adresem państw europejskich i testuje ich systemy obronne poprzez powtarzające się prowokacje oraz naruszenia granic. Kiedy jednak rządy europejskie odpowiadają konsolidacją sił zbrojnych i podnoszeniem gotowości na wypadek wojny, Putin manipulacyjnie przedstawia te kroki jako niebezpieczną eskalację. Jego narracja zakłada, że Rosja pozostaje w pełnej gotowości bojowej – mimo rzekomego braku woli wszczynania wojny – i sugeruje Europie rewizję planów obronnych, gdyż bezpośrednie starcie doprowadzi do obopólnej zagłady. W myśl tej asymetrycznej logiki Moskwa rezerwuje sobie prawo do destabilizowania europejskiej architektury bezpieczeństwa i eskalacji wrogich zachowań w szarej strefie, ostrzegając zarazem państwa kontynentu, że podejmowanie środków zaradczych może wywołać katastrofę, w której nikt nie ocaleje. Nawet audytorium obecne na sali zdradzało widoczny dyskomfort wobec chłodnej swobody, z jaką Putin kreślił perspektywę konfliktu militarnego z Europą w kategoriach totalnego unicestwienia.

W obliczu realnego zagrożenia rosyjskim atakiem Europa realizuje bezprecedensowy program zbrojeniowy, napędzany rosyjską wojną w Ukrainie, niepewnością dotyczącą trwałości amerykańskich gwarancji sojuszniczych oraz dążeniem do poszerzenia europejskiej autonomii strategicznej. Przedsięwzięcie to łączy unijne mechanizmy koordynacyjne z zakrojonymi na szeroką skalę programami krajowymi, dzięki czemu łączne wydatki obronne państw Unii Europejskiej osiągnęły w dwa tysiące dwudziestym piątym roku poziom czterystu osiemnastu miliardów euro. W ubiegłym roku przedstawiono unijny plan „Rearm Europe”, którego celem jest zmobilizowanie łącznie blisko ośmiuset miliardów euro na inwestycje obronne. W ramach tego programu państwa członkowskie przedkładają narodowe plany inwestycyjne ukierunkowane na rozwój priorytetowych zdolności operacyjnych. Ponadto sojusznicy w ramach NATO uzgodnili podniesienie wydatków na obronność i bezpieczeństwo do poziomu pięciu procent PKB do dwa tysiące trzydziestego piątego roku, w tym trzy i pół procent na siły zbrojne oraz do półtora procent na odporność infrastrukturalną, cyberbezpieczeństwo i obronę cywilną.

Przykładowo Niemcy przeznaczą w bieżącym roku na obronność około stu ośmiu miliardów euro, a do dwa tysiące dwudziestego dziewiątego roku ich roczny budżet obronny ma wzrosnąć do pułapu około stu pięćdziesięciu trzech miliardów euro. W skali europejskiej priorytetem pozostają bezzałogowe systemy rozpoznawczo-uderzeniowe, precyzyjne zdolności rażenia dalekiego zasięgu oraz warstwowa obrona powietrzna i przeciwrakietowa. Modernizacja ta opiera się bezpośrednio na wnioskach z wojny w Ukrainie, implementując innowacje technologiczne wypracowane przez ukraiński przemysł zbrojeniowy. Równolegle na wschodniej flance sojuszu wznoszone są linie fortyfikacji, schrony i węzły oporu, których zadaniem operacyjnym jest spowolnienie natarcia wojsk rosyjskich w razie bezpośredniej agresji lądowej.

Działania te są podyktowane bezwzględną koniecznością operacyjną, ponieważ Rosja nieustannie realizuje akty dywersji i prowokacje w całej Europie. W szczególności rosyjskie służby zneutralizowały węzły infrastruktury łączności satelitarnej Starlink w Polsce i Bułgarii oraz zaatakowały zakłady europejskiego sektora obronnego w Estonii i Niemczech. Odnotowano także liczne naruszenia przestrzeni powietrznej NATO przez rosyjskie drony w Rumunii i Polsce, z których część rozbiła się na terytorium państw sojuszniczych. Rosja dopuszcza się również ostrzału i zatapiania statków cywilnych na wodach terytorialnych państw NATO, między innymi w Bułgarii. Te bezprecedensowe incydenty służą testowaniu progów reakcji sojuszniczej w ramach artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego, wymuszają na europejskich rządach dalsze zwiększanie nakładów na obronność oraz potęgują ryzyko, że pojedynczy incydent graniczny przerodzi się w pełnoskalowy konflikt.

W podsumowaniu Europa mierzy się z fundamentalnym dylematem strategicznym: Moskwa kreuje europejski proces zbrojeniowy jako rzekomą agresję, jednocześnie permanentnie testując odporność zachodnich systemów obronnych. Rezygnacja z przygotowań obronnych naraziłaby jednak państwa europejskie na bezpośrednią presję, sabotaż i szantaż militarny ze strony Rosji. Ostrzeżenia Putina mają na celu zaszczepienie paraliżującego lęku, że wzmacnianie obronności sprowokuje wojnę, której kontynent stara się uniknąć. Jeśli ta taktyka zastraszania okaże się skuteczna, Rosja zyska swobodę manewru w wywieraniu presji na państwa europejskie przy braku zdecydowanej odpowiedzi. Europa potrzebuje zatem wiarygodnego potencjału odstraszania, który jednoznacznie wykaże bezcelowość wszelkiej rosyjskiej agresji, przy jednoczesnym zachowaniu kanałów deeskalacyjnych, by zapobiec przekształceniu się pojedynczych incydentów w wojnę o szerszym zasięgu.