"We slepen jullie mee!" - Poetin dreigt met wederzijdse vernietiging

Vandaag komt het belangrijkste nieuws van het Europese continent.

Putin heeft Europa gewaarschuwd dat een directe oorlog met Rusland geen winnaars zal kennen. In een reactie op de Europese voorbereidingen op een mogelijk conflict met Rusland tegen tweeduizend en dertig, verklaarde hij dat Moskou paraat staat maar geen oorlog ambieert. Indien zij zich wensen voorbereiden, laat hen zich dan voorbereiden, aldus Putin; mocht de situatie echter doorslaan, dan zullen er hoegenaamd geen overlevenden zijn. Met deze beweringen dreigt Putin Europa in de kern met een nucleaire oorlog en wederzijdse vernietiging.

Wat Putin feitelijk betoogt, is dat Europa zich opmaakt voor een mogelijke Russische aanval, terwijl Moskou onverstoord doorgaat met het voeren van hybride oorlogvoering, het bedreigen van Europese staten en het testen van hun verdedigingslinies via herhaalde provocaties en schendingen. Wanneer Europese landen daarop reageren door hun krijgsmacht te versterken en zich te wapenen tegen een eventueel conflict, framet Putin dit echter als een gevaarlijke escalatie. Zijn retorische boodschap luidt dat de Russische Federatie gereed is voor de strijd, ofschoon men zogenaamd geen oorlog wenst, en dat Europa tweemaal moet nadenken alvorens defensieve maatregelen te treffen omdat een rechtstreekse confrontatie in collectieve ondergang zal eindigen. Volgens zijn logica kan Rusland Europa bedreigen, de veiligheid ondermijnen en zich steeds agressiever opstellen, maar wordt Europa gewaarschuwd dat het nemen van uit voorzorg genomen verdedigingsmaatregelen een catastrofe kan ontketenen waarin niemand bespaard blijft. Zelfs de gelaatsuitdrukkingen van het publiek in de zaal leken blijk te geven van groot onbehagen over hetgeen zij aan het aanhoren waren, nu Putin op losse toon een potentiële oorlog met Europa omschreef in termen van wederzijdse vernietiging.

Als gevolg van de dreiging van een Russische inval ondergaat Europa een grootschalig herbewapeningsproces, aangejaagd door de oorlog in Oekraïne, twijfels omtrent de langetermijngaranties van de Verenigde Staten en een fundamentele roep om strategische autonomie. Dit omvat een combinatie van EU-brede financiële pakketten en omvangrijke nationale programma's, waarmee de totale defensie-uitgaven van de Europese Unie in tweeduizend vijfentwintig zijn gestegen tot vierhonderdachtentwintig miljard euro. Vorig jaar presenteerde Europa het Herbewapeningsplan voor Europa, dat beoogt om in totaal circa achthonderd miljard euro aan defensiegelden te mobiliseren. In dit kader dienen lidstaten nationale investeringsplannen in die prioriteit toekennen aan cruciale capaciteiten. Daarnaast zijn NAVO-bondgenoten overeengekomen om tegen tweeduizend vijfentwintig vijf procent van het bbp aan defensie en veiligheid te besteden, waarvan driepuntvijf procent bestemd is voor de strijdkrachten en tot eendepuntvijf procent voor domeinen als infrastructuur, cybersecurity en civiele paraatheid.

Duitsland zal bijvoorbeeld in het lopende jaar ongeveer honderdacht miljard euro aan defensie besteden, waarbij de jaarlijkse uitgaven naar verwachting zullen stijgen richting honderddrieënvijftig miljard euro in tweeduizend negenentwintig. Binnen de Europese inspanningen gaat de prioriteit uit naar onbemande systemen, langeafstandsaanvalscapaciteiten en luchtverdedigingsarchitecturen. Dit herbewapeningsbeleid stoelt op de operationele lessen die zijn getrokken uit de oorlog in Oekraïne, waarbij getracht wordt de nieuwste technologische doorbraken van de Oekraïense defensie-industrie te implementeren. Daarnaast worden er op de oostelijke flank van Europa bunkers en versterkte linies opgetrokken met als doel de opmars van Russische troepen te vertragen ingeval van een direct offensief.

Dergelijke voorbereidingen zijn bittere noodzaak omdat Rusland overal in Europa sabotageacties en provocaties uitvoert. Met name heeft Moskou de Starlink-infrastructuur in Polen en Bulgarije uitgeschakeld en Europese defensiefabrieken in Estland en Duitsland aangevallen. Talloze Russische drones hebben bovendien het NAVO-luchtruim doorkruist boven Roemenië en Polen, waarbij enkele toestellen zijn neergestort. Ook heeft Rusland herhaaldelijk civiele schepen bestookt en tot zinken gebracht binnen de territoriale wateren van NAVO-lidstaten zoals Bulgarije. Deze schendingen dienen om de reactiesnelheid van de NAVO te testen, dwingen Europese regeringen tot hogere defensie-uitgaven en vergroten het risico dat een enkel incident uitmondt in een breder militair treffen.

Globaal genomen staat Europa voor een gevaarlijk strategisch dillemma doordat Moskou de Europese herbewapening framet als agressie, terwijl het tegelijkertijd de continentale veiligheid blijft tarten. Het achterwege laten van adequate voorbereidingen zou Europese landen echter uiterst kwetsbaar maken voor Russische druk, sabotage en militaire intimidatie. Putins waarschuwing is erop gericht om Europa angst aan te jagen, in de veronderstelling dat het versterken van de landsverdediging juist de oorlog zal ontketenen die men tracht te voorkomen. Indien die retoriek slaagt, verwerft Rusland nog meer ruimte om Europese staten te bedreigen zonder te stuiten op een krachtige weerbare reactie. Europa behoeft derhalve een geloofwaardige afschrikkingsstrategie die zonneklaar maakt dat iedere Russische aanval tot mislukking gedoemd is, terwijl tegelijkertijd de diplomatieke kanalen open worden gehouden om te voorkomen dat incidentele confrontaties escaleren tot een grootschalige oorlog.