Poetin is woest... Amerikaanse havens weigeren Russische schepen!

Vandaag komt het belangrijkste nieuws uit de Verenigde Staten van Amerika.

Onlangs heeft een Russische tanker met bijna driehonderdduizend vaten Russische diesel aan boord, met bestemming New York, op slechts zevenhonderd kilometer van de haven plotseling de koers verlegd en de terugreis aanvaard. Dit is niet de eerste tanker die een dergelijke manouevre uitvoert: in totaal zijn reeds drie brandstoftankers die deel uitmaakten van de door Trump gesloten dieseldeal met Rusland omgekeerd en weggevaren van de Amerikaanse kust. Moskou verklaarde vorige maand vier tankers met diesel richting de Verenigde Staten te hebben gestuurd, waarna de Russische vicepremier Alexander Novak dit aantal later bijstelde tot drie schepen onderweg; momenteel hebben al deze vaartuigen hun koers gewijzigd.

De aanleiding hiervoor is dat diverse Amerikaanse ondernemingen en gouverneurs van afzonderlijke staten hebben geweigerd Russische schepen in hun havens te laten afmeren. De gouverneur van New Jersey, Mikie Sherrill, noemde de dieseldeal van Trump met Rusland publiekelijk corrupt en illegaal. Zij waarschuwde haven- en terminalexploitanten voor het lossen van Russische diesel en stelde dat zij juridische stappen op de staatsteraan het onderzoeken is om de invoer bij faciliteiten in New Jersey—die het leeuwendeel van de olie-import aan de oostkust verwerken—formeel te blokkeren. De Verenigde Staten mogen wettelijk geen Russische olieproducten meer importeren, aangezien een na de Russische invasie aangenomen wet dergelijke invoer zonder voorafgaande parlementaire toetsing door het Congres verbiedt.

Als mogelijke juridische consequenties worden bestuursrechtelijke en strafrechtelijke sancties genoemd, met boetes die kunnen oplopen tot de totale waarde van de goederen—hetgeen miljoenen dollars bedraagt—naast toekomstige aansprakelijkheidsstellingen. Bovendien vallen meerdere tankers van de Russische schaduwvloot onder rechtstreekse sanctieregimes, waardoor zij de toegang tot Amerikaanse havens ontzegd worden. Hierdoor vrezen Amerikaanse bedrijven betrokken te raken bij illegale transacties, reputatieschade op te lopen en blootgesteld te worden aan vervolging, zelfs nu de zittende administratie stelde dat de verleende licentie de activiteiten rechtmatig maakte. Politieke oppositieleden stelden voorts dat de invoer van deze brandstoffen rechtstreeks bijdraagt aan de financiering van de Russische oorlog tegen Oekraïne, terwijl het nauwelijks enig effect ressorteert op het verlagen van de binnenlandse energieprijzen of het oplossen van de structurele aanvoerproblemen, wat de politieke druk op Amerikaanse bedrijven verder vergroot.

Het gevolg is dat de toegang van de Russische tankers de facto is geweigerd door de lokale autoriteiten en private entiteiten zelf, aangezien geen enkel Amerikaans bedrijf of havenbedrijf bereid bleek de lading te laten lossen. Naarmate de politieke spanningen toenamen in het kielzog van de overwinning van de Democratische Partij bij de tussentijdse verkiezingen, en lagere overheden zich gesterkt voelden om zich af te zetten tegen de Russische import, hebben de Russische tankers besloten hun reis niet voort te zetten, hun koers gewijzigd en koers gezet naar Brazilië. Door deze aanzwellende weerstand van Amerikaanse wetgevers en het bedrijfsleven valt de dieseldeal tussen Trump en Poetin snel uiteen. De verwachting is dat de laatste Russische tanker dit voorbeeld zal volgen en eveneens koers zal verleggen, in plaats van aan de Amerikaanse oostkust te blijven wachten op een goedkeuring die naar alle waarschijnlijkheid nooit zal komen.

Dit vormt een ernstige streep door de rekening van Rusland, dat dringend behoefte had aan de hervatting van de dieserexport om onder de deal tot wel acht miljard dollar aan inkomsten te genereren. Aangezien de Russische olie-inkomsten ondanks stijgende ruwe-olieprijzen onder druk blijven staan, had Rusland deze economische levenslijn nodig om investeringen in de oorlogsinspanningen te financieren. Opmerkelijk is dat Rusland sterk had ingezet op dit vooruitzicht door de productie op te schalen en de tijdelijke onderbreking van Oekraïense drone-aanvallen te benutten voor het herstellen van beschadigde raffinaderijen. Rusland veronderstelde weer te kunnen exporteren met minder beperkingen, maar nu havens en bedrijven weigeren Russische diesel af te nemen, loopt Moskou deze miljardeninkomsten mis, terwijl Oekraïne over recent herstelde doelen beschikt om opnieuw onder vuur te nemen.

Over het geheel genomen legt deze situatie een fundamentele zwakte bloot in de economische strategie van Rusland, aangezien het beschikken over olie en diesel weinig betekent als internationale kopers niet bereid zijn deze af te nemen. Moskou ging ervan uit dat verbeterde betrekkingen met Washington een lucratieve markt opnieuw zouden openen, maar politieke weerstand en juridische risico's bleken doorslaggevender dan de beloften van Trump. Bovenal toont dit aan dat Rusland niet louter op politieke overeenkomsten kan vertrouwen om aan zijn economische isolement te ontkomen. Elke geweigerde zending betekent extra druk op de exportinkomsten, de opslagcapaciteit en het vermogen om de oorlog te blijven financieren. Rusland mag dan in staat zijn zijn raffinaderijen te herstellen, het vinden van afnemers die bereid zijn de productie te kopen vormt een uitdaging van een geheel andere orde.