Hoe Rusland’s verraad Maduro gevangen laat en Venezuela in chaos achterlaat

Vandaag is er belangrijk nieuws uit Zuid-Amerika.

Hier hebben de Verenigde Staten een geheime operatie uitgevoerd om de Venezolaanse president Nicolas Maduro te arresteren en over te brengen voor een proces. Met lege woorden van steun en zonder echte reactie van Rusland, begrepen de Maduro-loyalisten dat ze alleen waren gelaten, en werden zij de nieuwste door Rusland verraden bondgenoot.

Op 3 januari 2026 voerden Amerikaanse troepen een snelle precisie-‘snatch-and-grab’-operatie uit in Venezuela, waarbij belangrijke verdedigingslinies werden overwonnen en Nicolas Maduro en zijn vrouw Cilia Flores werden gevangen genomen. De raid zou radarverstoring hebben gebruikt, de onderdrukking van luchtverdediging inclusief Buk-M2E-systemen, en gecoördineerde speciale operaties in Caracas en verschillende andere regio’s. Maduro werd naar de USS Iwo Jima gevlogen en later uitgeleverd aan New York op diverse aanklachten. De operatie verwoestte de commandostructuur van het regime voor uren, waardoor het land in chaos werd gestort, met rellen van loyalisten tegenover duizenden mensen die juichten om de verwijdering van de dictator en diepe onzekerheid over wie nu regeert.

Wat de val van Maduro bijzonder opvallend maakt, is dat deze niet plotseling of onverwacht was. Maandenlang had de Venezolaanse leider gewaarschuwd voor een dreigende confrontatie en openlijk Moskou om hulp gevraagd, de belangrijkste strategische bondgenoot sinds het jaar 2000. In oktober 2025 stuurde Maduro een dringend schrijven naar Vladimir Poetin, persoonlijk afgeleverd door een hoge adviseur in Moskou. Hij vroeg om concrete militaire bijstand, inclusief herstel van Su-30MK2-gevechtsvliegtuigen, revisies van motoren en radars, levering van raketsystemen en logistieke ondersteuning om Venezuela’s verdediging te versterken.

Ondanks jarenlange retoriek over broederschap en weerstand tegen Amerikaanse imperialisme, koos Rusland ervoor niets te doen, en geen van de gevraagde hulp kwam ooit aan. Maduro’s smeekbeden bleven onbeantwoord, waardoor duidelijk werd hoe hol de toezeggingen van Moskou al lang voor het beslissende moment begin deze maand waren geworden.

Toen dat moment aanbrak, was de Russische reactie wederom verbluffend leeg, waarbij Moskou’s meest zichtbare bijdrage aan de zogenaamde as van weerstand beperkte zich tot beleefde berichten op sociale media en telefoontjes. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken vroeg Washington via X om Maduro vrij te laten, terwijl minister van Buitenlandse Zaken Sergey Lavrov de vicepresident van Venezuela belde om zijn bezorgdheid te uiten en te beloven verdere escalatie te voorkomen.

In praktische termen was dit een erkenning van totale Russische machteloosheid en overgave. Jaren van beloften, waaronder een Strategisch Partnerschap Verdrag ondertekend in mei 2025, herhaalde toezeggingen van volledige steun, wapenleveringen en Wagner-deployments voor training, vervielen tot tweets en condoleances zodra actie vereist was.

Voor Venezuela was de schok des te groter omdat het land Rusland als strategische garantie had beschouwd. Maduro geloofde dat de aanwezigheid van Moskou directe Amerikaanse interventie zou afschrikken, gebruikmakend van zijn status als nucleaire macht en verbeterde betrekkingen met de Amerikaanse leiding om Maduro te beschermen tegen sancties en kinetische druk. Die aanname is nu vernietigd, aangezien Rusland’s falen om op te treden niet het resultaat was van voorzichtigheid of diplomatie, maar van onvermogen en verlating.

Geconsumeerd door de oorlog in Oekraïne, economisch onder druk en militair overbelast, kan Moskou simpelweg geen macht projecteren naar het Caribisch gebied of verre bondgenoten beschermen. Toen de druk toenam door maritieme onderscheppingen en handhaving van sancties, werd Venezuela volledig blootgesteld, en Russische tankers van de schaduwvloot die Maduro een levenslijn hadden kunnen bieden, draaiden gewoon om.

Dit is geen geïsoleerde ineenstorting, maar onderdeel van een breder patroon in hoe Rusland zijn zogenaamde bondgenoten behandelt. In Syrië faalde Rusland erin zijn veiligheidsgaranties na te komen terwijl Israëlische aanvallen ongehinderd doorgingen en rebellen aan kracht wonnen, waardoor Bashar al-Assad uiteindelijk geen andere optie had dan ballingschap. In Armenië stond Moskou aan de zijlijn terwijl zijn bondgenoot gebied verloor en Russische vredestroepen betekenisloos bleken tegen meerdere grote Azerbeidzjaanse offensieven. Iran ontvangt wapens en retoriek, maar geen echte strategische bescherming bij directe confrontatie, wat het land enorme verliezen opleverde in de 12-daagse oorlog tegen Israël. Nu voegt Venezuela zich bij deze lijst, met zijn leider gevangen terwijl Rusland van een afstand toekijkt. Elk geval versterkt dezelfde conclusie: Russische allianties zijn luid in woorden maar leeg in daden.

Al met al resoneert de val van Maduro ver buiten Caracas, omdat het partners wereldwijd signaleert dat Russische bescherming onbetrouwbaar is, juist wanneer dit het meest nodig is. Met Venezuela effectief verlaten, verliest Moskou geloofwaardigheid, niet alleen bij zijn overgebleven bondgenoten, maar wereldwijd als geheel.

Landen in Zuid-Amerika die deze gebeurtenissen nu volgen, hebben een duidelijk voorbeeld voor hun ogen: wanneer de crisis komt, zal Rusland niet opstaan om hen te redden.