Poetin maakt van de aaneenstorting van NAVO en EU strategisch doel voor 2026

Volgens berichten van westerse inlichtingendiensten heeft Vladimir Poetin eind tweeduizendvijfentwintig tijdens een besloten zitting met de top van de Russische strijdkrachten en veiligheidsdiensten een van Moskou's strategische hoofddoelen voor tweeduizendzesentwintig uiteengezet: het van binnenuit laten imploderen van de NAVO en de Europese Unie. Tijdens deze geheime briefing schetste de Russische president plannen om de politieke en maatschappelijke verdeeldheid in westerse landen verder uit te nutten, hetgeen haaks staat op zijn publiekelijke uitlatingen waarin hij ontkent dat Rusland een bedreiging vormt voor Europa.

Deze instructies kwamen op het moment dat Poetin in het openbaar de westerse waarschuwingen over de Russische dreiging voor Europa wegwuifde, met inbegrip van de zorgen over hybride oorlogvoering, sabotage-acties en grootschalige provocaties gericht tegen kritieke infrastructuur in Polen en de Baltische staten. Achter de schermen bereidde Rusland echter operaties voor om de NAVO en de Europese Unie van binnenuit te verzwakken, waarbij Poetin de veiligheidsdiensten expliciet belastte met de uitvoering daarvan.

Om deze plannen in heel Europa succesvol ten uitvoer te kunnen leggen, had Rusland een proefterrein nodig om zijn tactische operaties op kleinere schaal te testen; Moldavië werd zodoende het primaire testveld van de Russische hybride strategie. Westerse inlichtingendiensten beschouwen de controle over Chișinău na Oekraïne als een van de belangrijkste strategische prioriteiten van Rusland, grotendeels vanwege de geografische ligging van het land tussen Oekraïne en het NAVO-grondgebied. Moldavië blijft derhalve een cruciaal doelwit in de ambities van Poetin, die nog steeds streeft naar de controle over gebieden in Zuid-Oekraïne om een landcorridor te creëren die Rusland rechtstreeks verbindt met Moldavië. Momenteel ontbreekt het Rusland aan de militaire capaciteit om dit over land af te dwingen, wat het Kremlin ertoe heeft aangezet over te schakelen op politieke en hybride oorlogvoering.

Momenteel tracht Moskou de pro-Europees gezinde regering in Chișinău te ondermijnen en de voorwaarden te scheppen voor de machtsovername door een pro-Russisch bewind. De beïnvloedingscampagne rond de verkiezingen omvat een breed scala aan instrumenten: cyberaanvallen, desinformatie om pro-Europese kandidaten te beschadigen, het opgrote schaal opkopen van stemmen, illegale financiering van pro-Kremlin politici en het rekruteren van pro-Russische activisten.

Moskou heeft daarnaast netwerken opgezet en ondersteund die in staat zijn grootschalige straatprotesten en mogelijk gewelddadige onlusten te organiseren. Volgens de Moldavische opsporingsdiensten en westerse inlichtingenbronnen hebben instructeurs met banden met de Russische militaire inlichtingendienst (GRU) trainingskampen opgezet in Bosnië en Herzegovina, Servië en Rusland. Deelnemers werden daar naar verluidt getraind in het gebruik van vuurwapens, het vervaardigen van brandbominstallaties en de inzet van tactische drones, bedoeld om in Moldavië chaos te stichten en de verkiezingen te ontregelen. De campagne leunt voorts op een omvangrijk netwerk van betaalde volgers binnen Moldavië. Tientallen duizenden activisten werden via Telegram gerekruteerd en uitbetaald om mee te demonstreren, actie te voeren tegen president Maia Sandu en de toetredingskoers naar de EU te dwarsbomen. Dit netwerk wordt grotendeels aangestuurd door de Moldavische oligarech Ilan Shor, die vanuit Rusland opereert en de acties tegen de pro-Europese regering financiert.

Tegelijkertijd kan Moskou indirect druk uitoefenen op Moldavië via het strijdtoneel in het aangrenzende Oekraïne. Russische dronesig slagen erin Oekraïense hoogspanningslijnen te treffen die Moldavië van stroom voorzien, terwijl een afzonderlijke luchtaanval nabij de grens de rivier de Dnjestr vervuilde en de Moldavische drinkwatervoorziening verstoorde. Dit biedt Rusland extra mogelijkheden om maatschappelijke onrust te stoken en de Moldavische autoriteiten onder druk te zetten zonder Moldavië rechtstreeks militair aan te vallen. In plaats van een conventionele militaire invasie probeert Rusland de democratische instituties uit te hollen, de maatschappij te polariseren, het pro-Europese kabinet te verzwakken en uiteindelijk de voorwaarden te scheppen voor een pro-Russische machtsovername.

De Russische beïnvloedingscampagne slaagde er echter niet in haar primaire politieke doel te bereiken, aangezien de partij van Maia Sandu bij de parlementsverkiezingen van tweeduizendvijfentwintig haar regeringsmeerderheid wist te behouden. Sandu hield Moldavië op de koers richting EU-lidmaatschap, zij aan zij met Oekraïne, en bewees dat de Russische invloed effectief gecounterd kan worden, hoewel Moskou zijn beïnvloedingspogingen onverminderd voortzet. Hoewel Moldavië geen lid is van de NAVO of de Europese Unie, fungeert deze Russische inmenging als een schoolvoorbeeld van de wijze waarop Moskou kan proberen Europa te verzwakken en de politieke leiders te ondermijnen zonder de NAVO direct aan te vallen, waarbij het conflict onder de drempel van een openlijke militaire confrontatie blijft.

Al met al toont Moldavië aan waarom hybride oorlogvoering van grote strategische waarde is voor Rusland: het stelt Moskou in staat om de politieke stabiliteit en besluitvorming van een land aan te tasten zonder het risico van een directe militaire escalatie te lopen. Door te opereren onder de drempel van een conventionele oorlog kan Rusland geleidelijk omstandigheden creëren die een regering kwetsbaarder maken voor externe druk en interne destabilisatie. Moldavië dient dan ook als een serieuze waarschuwing voor hoe dezelfde instrumenten kunnen worden aangepast om scheuren binnen NAVO- en EU-lidstaten uit te nutten. Voor Europa betekent dit dat buitenlandse geldstromen moeten worden blootgelegd, de verkiezingsinfrastructuur en cybernetwerken moeten worden beschermd, en dat pro-Russische netwerken moeten worden opgerold voordat politieke destabilisatie uitmondt in een bredere veiligheidscrisis.