Oekraïne verpulvert Russische Baltische havens: Geen escortes meer voor de vloot

Vandaag is er belangrijk nieuws uit de Russische Federatie.

De Europese blokkade van de Russische schaduwvloot heeft tot nu toe het vermogen van Rusland om de oorlog in Iran volledig uit te buiten voor het verhogen van de eigen olie-inkomsten aanzienlijk belemmerd. Echter, net op het moment dat de Russische Maritieme Raad begon met het plannen van de uitbreiding van militaire escortes voor zijn illegale tankhandel, mengde Oekraïne zich op vrij botte wijze in de discussie, waarmee het dilemma van de Russen werd opgelost door de noodzaak voor escortes in zijn geheel weg te nemen.

Het meest recente voorbeeld van krachtig Europees optreden deed zich voor toen de Franse marine de tanker Deyna in de westelijke Middellandse Zee onderschepte en in beslag nam, op verdenking van varen onder valse vlag. Het schip vertrok uit Rusland onder een Mozambikaanse registratie, werd gevolgd en uiteindelijk door Franse eenheden geënterd. Frankrijk opereerde hierin niet alleen; het was de Britse inlichtingendienst voor signalen (SIGINT) die het verdachte vaartuig monitorde en de informatie doorgaf aan de Fransen voor verdere actie.

Nadat het Russische schip was vastgehouden en de documenten waren geïnspecteerd, vond de Franse regering voldoende bewijs en leidde het schip naar een gecontroleerde ankerplaats aan de zuidkust, waar het schip en de kapitein nu wachten op veroordeling, miljoenenboetes of volledige verbeurdverklaring. Dit maakt deel uit van een groeiend patroon waarbij Europese staten zich niet langer laten beperken door angst voor escalatie, maar actief en in real-time het Russische olietransport verstoren.

Wat de situatie bijzonder alarmerend maakt voor Moskou, is dat deze acties doorgaan ondanks omstandigheden die, volgens de Russische logica, ontmoedigend hadden moeten werken. Met de oorlog in Iran die de stromen door de Straat van Hormuz verstoort en het mondiale aanbod onder druk zet, verwachtten Russische analisten dat het Westen de druk zou verminderen om verdere prijspieken te voorkomen. In plaats daarvan gebeurde het tegenovergestelde: Europese functionarissen hebben de inbeslagname van tankers openlijk gesteund als een effectief instrument, wat aangeeft dat strategische druk op Rusland nu zwaarder weegt dan zorgen over marktvolatiliteit op de korte termijn.

Dit heeft geleid tot een golf van alarmistische commentaren binnen Rusland, waarbij analisten waarschuwen dat passieve reacties niet langer houdbaar zijn en dat Europese landen Russische olie en gas voor eigen gebruik zouden kunnen opeisen. In toenemende mate zijn de Russische discussies verschoven naar het idee van harde tegenmaatregelen, met name in de Oostzee, waar een confrontatie met Europese staten onvermijdelijk kan worden als Rusland zijn olie-export wil veiligstellen. Nikolai Patrushev, voorzitter van de Russische Maritieme Raad, erkende dat het organiseren van marinekonvooien nu als een potentiële oplossing wordt besproken, waarbij Russische korvetten momenteel al incidenteel koopvaardijschepen escorteren.

Echter, zelfs binnen Rusland wordt erkend dat de marine de capaciteit mist om dergelijke operaties op een betekenisvolle schaal vol te houden. De Russische Zwarte Zeevloot is grotendeels beperkt tot defensieve posities, terwijl andere vloten verspreid zijn over meerdere operatiegebieden.

Als gevolg hiervan worden alternatieve maatregelen onderzocht, zoals de inzet van gewapende beveiligingsteams gelieerd aan Wagner of de Russische militaire inlichtingendienst op schepen. Dergelijke teams zijn al verschenen op 17 tankers in de Finse Golf, waarbij zij contact onderhouden met de Russische marine en effectief commerciële scheepvaartroutes militariseren, zoals bevestigd door de Finse inlichtingendienst. Andere methoden betreffen onconventionele ideeën, zoals het gebruik van marinedrones als escorteschepen of het ombouwen van civiele schepen voor defensieve rollen, wat het gebrek aan levensvatbare traditionele opties onderstreept.

Echter, net toen deze discussies aan momentum wonnen, deelde Oekraïne een beslissende en onverwachte klap uit met een gecoördineerde drone-operatie over lange afstand. Oekraïense Lyuti kamikaze-drones troffen de Transneft-olieterminal in Primorsk, het grootste Russische exportknooppunt in de Oostzee. Meerdere opslagtanks vlogen in brand, wat werd bevestigd door satellietbeelden en lokale autoriteiten. De schaal van de aanval was aanzienlijk en de gevolgen waren direct merkbaar. Rusland werd gedwongen de laadoperaties voor olie en brandstof in zowel Primorsk als Ust-Luga, twee van zijn meest kritieke Oostzeehavens, stop te zetten. Deze faciliteiten verwerken jaarlijks ongeveer 100 miljoen ton olie, waarbij Primorsk alleen al in staat is om ongeveer een miljoen vaten per dag te exporteren. De branden hielden dagenlang aan, wat leidde tot bezorgdheid over verdere uitbreiding en langdurige schade aan de opslag- en overslaginfrastructuur.

Deze ontwikkeling heeft veel van de Russische discussies over marine-escortes feitelijk irrelevant gemaakt. Zelfs als tankers op zee beschermd zouden kunnen worden, betekent de ontregeling in de havens dat er in de eerste plaats niets te laden en te verschepen valt. De flessenhals is verschoven van transportbeveiliging naar de exportcapaciteit zelf, aangezien Oekraïne het probleem volledig heeft omzeild door de wortel ervan aan te pakken.

Kortom, terwijl Rusland debatteert over escalatie, gewapende bemanningen inzet en marinekonvooien overweegt, ontmantelt Oekraïne systematisch de infrastructuur die de basis vormt van de Russische olie-export. De schaduwvloot blijft onder druk staan door Westerse inbeslagnames, maar nu liggen ook de havens die deze vloot voeden onder vuur. In één nacht tijd is het strategische gesprek verschoven: het gaat er niet langer om hoe tankers moeten worden beschermd, maar of er überhaupt genoeg functionerende Russische infrastructuur overblijft om de export in stand te houden.