Arabia Saudyjska kontra Huti: konflikt może wciągnąć cały Bliski Wschód i sojuszników do wojny

W ciągu ostatnich kilku tygodni jemeńskie ugrupowanie Huti przeprowadziło serię zmasowanych ataków na kluczowe obiekty wojskowe i energetyczne w Arabii Saudyjskiej. W niedawnym uderzeniu Huti użyli rakiet balistycznych oraz dronów kamikadze do zaatakowania rafinerii ropy naftowej w Dżizanie w południowej części Królestwa. Jest to jedna z największych instalacji rafineryjnych w kraju, o zdolności przerobowej szacowanej na około czterysta tysięcy baryłek ropy dziennie. Atak ten wymusił całkowite wstrzymanie funkcjonowania zakładu na wiele tygodni. Jednocześnie siły Huti wzięły na cel szereg obiektów koncernu Saudi Aramco na południu kraju, powodując czasowe zakłócenia operacyjne w wielu lokalizacjach.

Samo to uderzenie przełożyło się na wzrost światowych cen ropy naftowej o ponad jeden procent, przy czym cena baryłki ropy Brent — stanowiącej globalny punkt odniesienia — przekroczyła barierę stu dolarów po raz pierwszy od lipca. Ponadto jemeńska rebelia zaatakowała bazę lotniczą Króla Khalida w Chamis Muszait, służącą Arabii Saudyjskiej jako główna platforma wypadowa do nalotów operacyjnych w Jemenie. Analiza zdjęć satelitarnych potwierdza uszkodzenia wielu hangarów i statków powietrznych, a także infrastruktury przeznaczonej do obsługi technicznej i szkolenia personelu.

Ataki Huti na terytorium Saudyjczyków mogą doprowadzić do uruchomienia niedawno podpisanego Porozumienia o Wspólnej Obronie z Mekki, zawartego pomiędzy Arabią Saudyjską, Turcją i Pakistanem. Zgodnie z zapisami tego cywilno-wojskowego paktu, napaść zbrojna na którekolwiek z trzech państw sygnatariuszy traktowana jest jako atak na wszystkie strony umowy. Analitycy geopolityczni określają te ramy obronne mianem bliskowschodniego odpowiednika NATO. Na tym tle minister obrony Pakistanu, Khawaja Asif, wydał już ostrzeżenie, że kontynuowanie uderzeń Huti w saudyjskie terytorium i aktywa gospodarcze może stworzyć formalne przesłanki do aktywacji mechanizmu wzajemnej obrony. Ostrzegł również przywództwo Huti przed eskalacją trwającego konfliktu z Arabią Saudyjską do rozmiarów pełnoskalowej konfrontacji militarnej.

Jednak najbardziej niepokojącym aspektem Porozumienia z Mekki pozostaje jego niejednoznaczność prawno-traktatowa, ponieważ pełny tekst umowy nie został dotychczas podany do wiadomości publicznej. Uniemożliwia to jednoznaczne określenie charakteru i zakresu pomocy, jaką Turcja i Pakistan miałyby udzielić Rijadowi. Z ocen eksperckich wynika, że zamiast bezpośredniego zaangażowania w teatr działań wojennych, oba państwa mogłyby w pierwszej fazie ograniczyć się do wymiany danych wywiadowczych, wsparcia logistycznego i innych form pomocy pośredniej. Doświadczenia z wcześniejszych konfliktów wskazują jednak, że nawet ograniczone wsparcie może szybko przekształcić się w głębszą i bezpośrednią interwencję wojskową. W przypadku gdyby Pakistan i Turcja włączyły się do działań zbrojnych po stronie Arabii Saudyjskiej poprzez uderzenia kinetyczne lub wprowadzenie komponentu lądowego, konflikt przestałby mieć charakter lokalnego sporu przygranicznego między Saudyjczykami a jemeńskim ruchem Huti.

Z drugiej strony zaangażowanie Iranu w konflikt między Arabią Saudyjską a ruchem Huti dodatkowo skomplikowało układ sił w regionie. Huti stanowią ugrupowanie rebelianckie wspierane przez Teheran, które od dawna prowadzi operacje wojskowe w ścisłej koordynacji ze szerszą strategią regionalną Iranu. Jeśli Turcja i Pakistan bezpośrednio dołączą do Arabii Saudyjskiej w walce przeciwko Huti, mało prawdopodobne jest, aby Teheran zachował postawę bierną, gdyż działania tych państw uderzyłyby bezpośrednio w żywotne interesy Iranu. Władze w Teheranie uznałyby ich wejście do konfliktu za bezpośrednie wyzwanie rzucone ich wpływom regionalnym.

Iran udowodnił już swoją gotowość do przeprowadzania bezpośrednich uderzeń rakietowych na terytorium Arabii Saudyjskiej. W przypadku bezpośredniego zaangażowania Turcji lub Pakistanu po stronie Rijadu, Teheran mógłby zagrozić przeprowadzeniem ataków kinetycznych również na ich terytoria. W odniesieniu do Turcji istnieje już realny precedens, gdyż na samym początku konfliktu zestrzelono wiele irańskich pocisków balistycznych w tureckiej przestrzeni powietrznej. Początkowo jednak Iran może preferować klasyczną doktrynę działań zastępczych, przekazując fundusze i uzbrojenie ugrupowaniom zbrojnym działającym w Turcji i Pakistanie lub przekierowując na te państwa wysiłki istniejących sił proksymalnych. Ponieważ zarówno w Turcji, jak i w Pakistanie funkcjonują w różnym stopniu ugrupowania występujące przeciwko władzom państwowym, oba te kraje pozostają podatne na irańską infiltrację i działania dywersyjne.

Podsumowując, siły Huti wywierają ciągłą presję na gospodarkę saudyjską poprzez powtarzające się ataki na infrastrukturę krytyczną, w tym obiekty sektora energii, wywołując jednocześnie wzrost niestabilności na globalnych rynkach ropy naftowej. Znacznie bardziej niepokojący jest jednak fakt, że ataki te potęgują ryzyko uruchomienia Porozumienia o Wspólnej Obronie z Mekki. Gdyby Turcja i Pakistan, jako strony umowy, zaangażowały się bezpośrednio militarnie po stronie Arabii Saudyjskiej, stworzyłoby to zupełnie nowe wyzwania w sferze bezpieczeństwa dla Iranu oraz Huti. W przypadku dalszej przewlekłości konfliktu Iran może zostać wciągnięty w bezpośrednią konfrontację z Arabią Saudyjską, Pakistanem i Turcją, co doprowadziłoby do gwałtownego wzrostu napięć na całym Bliskim Wschodzie i mogłoby wywołać wielkoskalowy konflikt regionalny.