Rosjanie chcą uzbroić tankowce w rakiety i drony, aby zapobiec przejęciom

Dziś pojawiają się istotne wiadomości z Federacji Rosyjskiej.

Tutaj ostre zmiany w zachowaniu Europy wobec egzekwowania sankcji ujawniły kruchość rosyjskiego systemu omijania restrykcji. W rezultacie Rosja coraz wyraźniej sygnalizuje, że spróbuje zmilitaryzować swoje tankowce pociskami i rozpocząć wdrażanie eskorty morskiej w desperackiej próbie powstrzymania przyspieszającego przejmowania swojej floty cieni.

Ostatnio Włochy, Niemcy i Francja podjęły zdecydowane działania przeciwko jednostkom powiązanym z Rosją, wykazując niewielką wahanie czy polityczne powściąganie, przechwytując i zatrzymując statki przewożące stal i ropę naftową, pod podejrzeniem operacji pod fałszywą flagą oraz omijania sankcji.

Łącznie te działania sygnalizują nową postawę Europy, w której egzekwowanie sankcji na morzu nie jest już ostrożne czy symboliczne, lecz systematyczne i prawnie agresywne. Dla Rosji oznacza to, że nieformalne tolerowanie floty cieni w strefach szarych szybko znika.

Stawka jest niezwykle wysoka, ponieważ rosyjscy analitycy wojskowi i ekonomiści otwarcie przyznają, że upadek floty cieni zagroziłby gospodarczej katastrofie. W 2025 roku rosyjski budżet państwa w dużej mierze opierał się na przychodach z ropy przewożonej tymi nieuregulowanymi tankowcami. Około 93 miliardów dolarów amerykańskich, czyli około 19 procent całkowitych dochodów państwa, pochodziło z eksportu ropy, a flota cieni odpowiadała za 40 procent, co daje 37,2 miliarda dolarów.

Te statki pozwalały Moskwie omijać limity cen i sankcje, łagodząc skutki spadku cen ropy na świecie. Jeśli przejęcia będą kontynuowane, skutkiem będzie gwałtowny spadek przychodów, podważający zarówno finansowanie wojny, jak i szerszą stabilność fiskalną Rosji.

W odpowiedzi Moskwa zaczęła eksperymentować z ograniczoną eskortą morską, ale wysiłek ten ujawnia strukturalne słabości rosyjskiej marynarki wojennej. Zdjęcia satelitarne potwierdzają, że objęty sankcjami statek Mys Zhelaniya niedawno dostarczył ładunek wojskowy do Libii pod eskortą rosyjskiego okrętu zwalczającego okręty podwodne, wypływając z Kaliningradu i zawijając do Libii.

Choć pokazuje to, że Rosja potrafi chronić pojedyncze rejsy, jednocześnie ujawnia ograniczenia tego podejścia. Rosja nie dysponuje wystarczającą liczbą sprawnych okrętów nawodnych do stałej eskorty tankowców. Chroniczne braki kadrowe i nierówne wyszkolenie załóg zmniejszają dostępność operacyjną. Wiele statków jest starych, wymagających intensywnej konserwacji i nieprzystosowanych do długotrwałych zadań konwojowych.

Najważniejsze jest to, że skala rosyjskiego eksportu ropy, z 656 potwierdzonymi statkami floty cieni objętymi sankcjami ukraińskimi, znacznie przewyższa możliwości jakiejkolwiek realnej siły eskortowej. Dla porównania, Rosja formalnie dysponuje mniej niż 100 statkami mogącymi pełnić funkcję eskorty, lecz w rzeczywistości wiele z nich jest starych, o ograniczonym zasięgu i gotowości operacyjnej.

Geografia dodatkowo pogarsza problem. Prawie cała rosyjska zdolność eksportowa jest skoncentrowana w Rosji europejskiej, nie na Pacyfiku. Sieci rurociągów, terminale magazynowe, zakłady mieszania, połączenia kolejowe i trasy rzeczne zostały historycznie zbudowane pod kątem obsługi Europy, koncentrując przepływy w kierunku portów Morza Bałtyckiego i Czarnego. Jednocześnie porty Dalekiego Wschodu nie mają porównywalnej infrastruktury ani przepustowości tankowców, w związku z czym wszelkie zakłócenia w wodach europejskich szybko ograniczają wolumen eksportu.

To geograficzne „zamknięcie” tworzy strategiczną podatność, której same eskorta nie jest w stanie naprawić, zwłaszcza gdy rosyjski transport morski jest pod stałą obserwacją i presją na Bałtyku, Morzu Czarnym, w Arktyce i na Morzu Śródziemnym.

Wobec tej rzeczywistości rosyjscy analitycy coraz częściej przyznają, że nie istnieje skuteczny sposób przeciwdziałania zachodnim przejęciom prawnym, jeśli egzekwowanie będzie kontynuowane. W miarę narastającej desperacji zaczęli proponować ekstremalne środki, takie jak uzbrojenie floty cieni. Odwołując się do koncepcji innych państw, np. Chin, sugerują instalowanie systemów radarowych, dział przeciwlotniczych, a nawet pocisków ziemia-powietrze średniego zasięgu w standardowych kontenerach transportowych. Teoretycznie takie uzbrojone kontenerowce mogłyby być szybko montowane na cywilnych kadłubach, zwiększając zdolności obronne bez budowy nowych okrętów wojennych.

Nawet jednak zwolennicy tego pomysłu przyznają, że ryzyko jest ogromne, ponieważ uzbrojony tankowiec nadal nie mógłby stawić czoła siłom morskich NATO i zacierałby granicę między żeglugą cywilną a wojskową, co mogłoby sprowokować eskalację. Podobnie jak w przypadku wcześniejszych rosyjskich blefów, np. wysyłania okrętów podwodnych, które ostatecznie obserwowały, jak tankowce są przejmowane, to podejście opiera się bardziej na zastraszaniu niż na wiarygodnej sile.

Ogólnie rzecz biorąc, zainteresowanie Rosji uzbrojeniem tankowców odzwierciedla desperację, a nie siłę, ponieważ handel morski ropą jest coraz bardziej odsłonięty, a zablokowanie eksportu z portów europejskich uderza w samą podstawę budżetu państwa rosyjskiego. Przy ograniczonych możliwościach morskich, niekorzystnej geografii i zdecydowanym egzekwowaniu sankcji przez Zachód Moskwa kończy pomysły na realne działania. Jeśli ta „linia życia” zostanie odcięta, skutki wykraczać będą daleko poza gospodarkę wojenną, zagrażając finansowym fundamentom samego państwa rosyjskiego.