Het Russische begrotingstekort heeft zojuist biljoenen bereikt en creëert een enorme begrotingskloof in oorlogstijd.

Vandaag is er interessant nieuws uit de Russische Federatie.

Hier is het begrotingstekort van de Russische staat uitgegroeid tot een punt waarop het niet langer te verbergen valt. De Russische regering raakt door haar boekhoudkundige kunstgrepen en optimistische ramingen heen, terwijl de oorlog zelfs de voorheen omvangrijke financiële buffers blijft opslokken.

Na vier opeenvolgende jaren van tekorten in oorlogstijd sloot 2025 af met een tekort van ongeveer 5,6 biljoen roebel, ofwel circa 73,4 miljard Amerikaanse dollar, het grootste nominale tekort in de moderne Russische geschiedenis. Voor 2026 gaat het officiële plan uit van een kleiner gat, maar zelfs Russische functionarissen erkennen privé dat dit cijfer volstrekt onrealistisch is. Met toenemende uitgaven probeert het Kremlin nu tot 1,2 biljoen roebel, ofwel 16 miljard dollar, aan extra inkomsten te vinden om alleen al de belangrijkste begrotingsindicatoren te stabiliseren, boven op een reeds herzien tekortdoel. Dalende energie-inkomsten en door sancties afgedwongen kortingen op olie-exporten hebben blootgelegd hoe fragiel het Russische begrotingsevenwicht is geworden, waarbij wat werd gepresenteerd als een beheersbare afwijking nu een structureel gat blijkt te zijn.

De kernoorzaak van deze implosie is dat de oorlog veel duurder en veel langduriger is dan aanvankelijk werd aangenomen. Rusland begon de invasie in de verwachting van een korte campagne met beperkte financiële druk. In plaats daarvan wordt het geconfronteerd met een aanhoudend conflict met hoge intensiteit, dat voortdurende financiering vereist voor wapenaankopen, salarissen van personeel, compensatiebetalingen en logistiek.

Deze kosten hebben zich jaar na jaar opgestapeld, terwijl de inkomstenkant van de begroting is verslechterd. Energie-exporten, lange tijd de ruggengraat van de staatsfinanciën, staan onder druk, terwijl niet-energiesectoren dit op vergelijkbare schaal niet kunnen compenseren en de economische groei zwak blijft, wat de belastinginning beperkt.

Om eerdere tekorten te overbruggen, leunde de regering zwaar op haar financiële buffers. Het Nationaal Welvaartsfonds, ooit een symbool van financiële weerbaarheid, is geleidelijk leeggelopen: vóór de oorlog bevatte het 113 miljard dollar, en tegen januari 2026 was dit geslonken tot 52 miljard dollar.

Een groot deel van wat resteert zit echter vast in illiquide investeringen, waardoor de bruikbaarheid als stabilisator afneemt. Ook goudreserves zijn gedeeltelijk geliquideerd en gebruikt als ruilmiddel voor civiele en militaire importen. Leningen en geldcreatie hebben een deel van het gat opgevuld, maar tegen steeds hogere kosten. De uitgifte van binnenlandse schuld is sterk toegenomen en bereikte in september 2025 een niveau van 61 biljoen roebel.

De rente blijft hoog op 16 procent en, ondanks pogingen om deze te verlagen, steekt dit schril af tegen de 3 tot 4 procent in de Verenigde Staten en 2,15 procent in de EU. Het verhogen van belastingen dreigt de stagnatie en publieke onvrede te verdiepen, terwijl het bijdrukken van geld de inflatie aanwakkert en de stabiliteit van de roebel ondermijnt.

De meest logische optie, het verlagen van de militaire uitgaven, is politiek onhaalbaar, aangezien de Russische leiding vasthoudt aan het voortzetten van de oorlog. Daarmee blijft zij achter met een steeds kleiner arsenaal aan onvolmaakte instrumenten, waarvan geen enkel realistisch in staat is een tekort van deze omvang te dichten zonder bredere economische schade te veroorzaken.

Als gevolg daarvan zijn de inkomstenstromen niet langer voldoende om de gecombineerde last van de oorlog en binnenlandse verplichtingen te dragen. Defensie-uitgaven, veiligheidsdiensten en oorlogsgerelateerde compensaties concurreren rechtstreeks met pensioenen, gezondheidszorg, onderwijs en regionale subsidies. Voor huishoudens uit zich dit in inflatie en verslechterende publieke diensten, terwijl voor bedrijven hoge rentes en beperkte kredietverlening investeringen onderdrukken.

Analisten wijzen er steeds vaker op dat de staatsbegroting richting uitputting gaat, niet omdat Rusland in absolute zin geen middelen heeft, maar omdat de uitgavenstructuur onhoudbaar is geworden. Bijna 40 procent van de uitgaven is aan de oorlog verbonden, waardoor er nauwelijks ruimte overblijft om schokken op te vangen of zich aan ongunstige omstandigheden aan te passen.

Deze fiscale druk voedt ook politieke spanning, aangezien het steeds moeilijker wordt een conflict te rechtvaardigen dat zo’n groot deel van de nationale middelen opslokt, terwijl de levensstandaard stagneert en de vooruitzichten voor toekomstige groei verslechteren. Hoe langer de oorlog voortduurt, hoe scherper de afweging wordt tussen militaire ambitie en binnenlandse stabiliteit, waarbij zelfs in de Russische parlementen al kritische stemmen hoorbaar zijn.

Alles bij elkaar loopt de financiële tijd voor Rusland snel af. Het groeiende tekort, de uitgeputte reserves en de beperkte beleidsopties wijzen erop dat het huidige traject niet onbeperkt vol te houden is. In die context lijkt hernieuwde aandacht voor onderhandelingen en diplomatie minder op zelfvertrouwen en meer op een poging tijd te winnen. Voor de Russische leiding zou elke pauze moeten worden gezien als een kans om het fiscale bloedverlies te vertragen en te voorkomen dat de oorlog de begroting volledig doet instorten. Of zij dit ook zo ziet, blijft onzeker, maar de oorlog heeft de Russische financiën tot het breekpunt geduwd en de kosten van voortzetting stijgen sneller dan de staat zich kan veroorloven.