Russische chantage: laat onze troepen toe of we vernietigen uw economie volledig

Er is vandaag belangrijk nieuws uit Armenië.

Rusland heeft openlijk gewaarschuwd dat als Armenië doorgaat met het verwijderen van de Russische militaire en strategische invloed van zijn grondgebied, Rusland zal reageren met economische verwoesting. Dit markeert een beslissende escalatie omdat Rusland, na zijn geloofwaardigheid als beschermer van Armenië te hebben verloren, nu probeert de controle te behouden door de resterende afhankelijkheid van Armenië in een wapen te veranderen, wat de weg vrijmaakt voor een directe confrontatie.

De laatste escalatie volgde op de bijeenkomst in het Kremlin tussen Vladimir Poetin en Nikol Pasjinjan, waarna de Russische vicepremier Aleksej Overtsjoek de boodschap in onomwonden bewoordingen overbracht. Armenië kreeg te horen dat het niet richting de Europese Unie kan bewegen terwijl het de voordelen van geprivilegieerde samenwerking binnen de Euraziatische Economische Unie behoudt. Poetin versterkte die lijn door te stellen dat de twee integratietrajecten onverenigbaar zijn, waarmee hij duidelijk maakte dat als Armenië de Russische invloed blijft verdringen, Moskou economische represailles zal nemen. Dat maakte duidelijk dat Rusland niet langer probeerde Armenië vast te houden via samenwerking, maar door de kosten van een breuk te verhogen.

Deze druk kwam nadat Armenië al was begonnen met het verwijderen van de Russische controle op de grond. Russische grensbeambten werden weggestuurd bij belangrijke controleposten terwijl de voorbereidingen vorderden voor de mogelijke opening van de Turkse grens. Voor Moskou was dit een duidelijk teken dat Armenië niet langer alleen politiek afstand nam, maar de Russische aanwezigheid van een strategisch belangrijke grens verwijderde en verving door eigen controle. Vanaf dat moment verschoof de Russische reactie van druk naar openlijke dreigementen.

Het volgende drukpunt is de 102e Russische militaire basis in Gjoemri, waar beschuldigingen van inmenging in de verkiezingen de basis tot een direct politiek probleem voor Armenië hebben gemaakt.

De basis is een van de laatste militaire steunpunten van Rusland binnen Armenië, dus het verlies ervan zou betekenen dat Moskou een van de laatste manieren verliest om direct invloed uit te oefenen op wat er in het land gebeurt. Zodra de legitimiteit ervan erodeert, wordt de basis een last die Armenië uiteindelijk zou kunnen proberen te verwijderen.

De reden waarom Armenië bereid is die confrontatie aan te gaan, ligt in het falen van Rusland tijdens de Azerbeidzjaanse offensieven en de ineenstorting van Artsach.

Moskou had troepen, alliantiemechanismen en militaire infrastructuur ter plaatse, maar die instrumenten boden geen betekenisvolle bescherming toen Armenië ze het hardst nodig had. De premier van Armenië, Nikol Pasjinjan, wees op het falen van de CSTO op het beslissende moment, waardoor de politieke afspraak achter de aanwezigheid van Rusland in Armenië werd verbroken. Daarna zagen Russische troepen er niet meer uit als bescherming, maar als dood gewicht dat Armenië nog steeds gedwongen was te dragen.

Armenië is ook al begonnen met het betalen van de economische kosten van het afstand nemen van Rusland. De handelsomzet daalde van ongeveer twaalf miljard dollar naar ongeveer zes miljard dollar in tweeduizend vijfentwintig, terwijl de import uit Rusland scherp daalde doordat Armenië zijn rol als re-exportkanaal verloor. Wat telt is dat dit de invloed van Rusland vermindert, omdat Armenië niet langer zo afhankelijk is van de Russische handel als voorheen. Voor Moskou creëert dat urgentie, want hoe langer deze trend aanhoudt, hoe minder instrumenten het overhoudt om Armenië economisch onder druk te zetten.

Daarom verschuift de confrontatie naar de door Rusland gecontroleerde infrastructuur en strategische activa binnen Armenië. De zaak rond de Elektriciteitsnetten van Armenië, samen met stappen tegen aan Rusland gelieerde holdings en de dreiging om de spoorwegconcessie van de Russische zijde terug te nemen, toont een poging om Moskou te ontdoen van de instrumenten waarmee het nog steeds het Armeense energiesysteem, de logistieke keten en het transitpotentieel kan vormgeven. Armenië reageert daarom niet alleen op druk, maar probeert de kanalen te sluiten waarlangs toekomstige druk zou kunnen worden uitgeoefend.

Rusland probeert niet langer Armenië vast te houden via alliantieverplichtingen, maar via angst voor de kosten van vertrek. Wat voorheen als partnerschap werd verkocht, is nu ontmaskerd als afhankelijkheid, en Moskou maakt duidelijk dat zodra loyaliteit niet vrijwillig kan worden veiliggesteld, deze via druk zal worden afgedwongen.

Over het geheel genomen zal deze patstelling waarschijnlijk intensiveren omdat beide zijden nu geloven dat uitstel tegen hen werkt. Armenië ziet voortdurende afhankelijkheid als een opening voor toekomstige dwang, terwijl Rusland de Armeense afscheiding ziet als bewijs dat zijn greep op de Zuidelijke Kaukasus aan het ontrafelen is. Daarom probeert Rusland niet langer Armenië vast te houden door samenwerking, maar door de kosten die het kan opleggen voor een breuk. Het resultaat is een directe confrontatie waarin Armenië probeert los te komen voordat Rusland de kosten van scheiding te hoog kan maken.