Industriële crash: Russische BBP in vrije val, staalindustrie kapot (-96% aan kasreserves)

Vandaag komt het belangrijkste nieuws uit Rusland.

De Russische narratief hield jarenlang vol dat de opgelegde sancties niet werkten, waarbij het gebrekkige argument werd gebruikt dat het BBP desondanks groeide. Voor het eerst is de Russische leiding echter niet meer in staat om dit argument te gebruiken, aangezien zelfs de kunstmatige Russische groei in het negatieve omslaat.

In een recente aankondiging gaf Vladimir Poetin publiekelijk toe dat het BBP van Rusland in januari twee komma één procent lager lag dan een jaar eerder. Dit is een zeldzame bekentenis voor de Russische leiding, die economische prestaties doorgaans in optimistische termen presenteert aan zowel het binnenlandse als buitenlandse publiek. Terwijl de Russische leiding lang had vertrouwd op opgeblazen statistieken om het narratief van veerkracht in stand te houden, maakte de omvang van de BBP-daling de realiteit onmogelijk te verbergen.

Hoewel het BBP op zich geen betrouwbare indicator is voor de werkelijke economische gezondheid van een land, gebruiken leiders het vaak om groei te signaleren en hun imago te versterken, aangezien het BBP slechts een indicator is van marktactiviteit en niet van toegevoegde waarde. In oorlogstijd wordt het cijfer nog minder betekenisvol omdat de overheidsuitgaven scherp stijgen, wat de marktactiviteit aanjaagt en het BBP kunstmatig opdrijft. Dit is wat er in Rusland gebeurde: de leiding pompte geld in de oorlog, en die uitgaven stimuleerden het BBP terwijl de economie feitelijk verzwakte.

Dit is de reden waarom de recente bekentenis van Poetin van belang is. Als zelfs een opgeblazen oorlogs-BBP nu daalt, betekent dit dat de reële economie er veel slechter aan toe is.

De eerdere groei van Rusland was bijna volledig afkomstig van militaire uitgaven, wat geen gezonde economie weerspiegelt en niet kan voortduren zodra het geld op is. Bovendien zal de BBP-daling alleen maar verergeren nu is aangekondigd dat de militaire uitgaven met veertien komma vijf miljard dollar, oftewel één komma één biljoen roebel, zullen dalen.

De crisis in de Russische staalsector biedt het duidelijkste bewijs van hoe diep de oorlog de industriële basis van het land beschadigt. Severstal, een van de grootste producenten van Rusland, rapporteerde een 370-voudige instorting van de winst, terwijl de omzet met achttien procent daalde. Deze cijfers weerspiegelen meer dan het ongeluk van een enkel bedrijf; ze tonen een trend van stijgende operationele kosten en een scherpe daling van verkoop en kwaliteit, gehinderd door de stagnerende economie.

Dit is een groeiend probleem voor de Russische oorlogsmachine, aangezien staal een kernelement is voor pantservoertuigen, artilleriesystemen, spoorvervoer en de zware machines die de oorlogsproductie draaiende houden. Wanneer de staalproductie instort, betekent dit dat fabrieken niet genoeg materiaal kunnen bemachtigen en de gehele toeleveringsketen achter de Russische militaire industrie verzwakt. De daling laat ook zien dat sancties de toegang tot apparatuur en externe kopers afsnijden, waardoor staalfabrieken niet in staat zijn te moderniseren of op volledige capaciteit te draaien.

Zelfs de industrieën die in oorlogstijd het meest beschermd zouden moeten zijn, vertonen nu tekenen van overbelasting. Rusland wordt geconfronteerd met een ernstig tekort aan arbeidskrachten als gevolg van massale emigratie, mobilisatie en oorlogsverliezen, waardoor veel oorlogsgerelateerde fabrieken niet kunnen uitbreiden, zelfs niet wanneer de vraag stijgt.

Dit vormt een directe belemmering voor de productie, aangezien fabrieken die de klok rond zouden moeten draaien simpelweg niet de werknemers kunnen vinden om extra ploegen te bemannen of nieuwe productielijnen te openen. Tegelijkertijd draaien veel fabrieken met oudere, moeilijk vervangbare apparatuur op volle intensiteit, wat leidt tot meer storingen en de productiecapaciteit beperkt.

De druk is zichtbaar in sectoren die direct de oorlogsinspanning voeden, zoals assemblagelijnen voor drones die moeite hebben om voldoende elektronica en buitenlandse componenten te bemachtigen. Fabrieken voor artilleriemunitie melden ook vertragingen door een gebrek aan geschoolde machinisten om precisieapparatuur te bedienen. Een vergelijkbaar patroon is te zien bij reparatiefaciliteiten voor pantservoertuigen, die moeite hebben om de verliezen op het slagveld bij te benen omdat ze niet genoeg monteurs kunnen werven om beschadigde voertuigen te herstellen. Deze problemen in de belangrijkste Russische defensiesectoren worden onderstreept door de historische tankproducent Uralvagonzavod, die momenteel op de rand van een faillissement staat.

Al met al is de Russische bekentenis van een BBP-daling tijdens het vijfde oorlogsjaar een teken dat de regering de omvang van de economische vertraging niet langer kan verbergen. De instorting in de zware industriële sectoren en de druk op oorlogsgerelateerde fabrieken laten zien dat de industriële basis die de oorlog ondersteunt, erodeert. Vooral de staalsector toont aan dat niet alleen de bedrijven en fabrieken die de wapens vervaardigen instorten, maar de gehele Russische toeleveringsketen die de boel bij elkaar houdt.

De kosten om de oorlog gaande te houden stijgen sneller dan de capaciteit van Rusland om deze te dragen, en deze druk zal nog grotere schade blijven toebrengen aan de eigen economie.